Trang 1: Ứng dụng 1: Tính diện tích hình phẳng
Mạch 1/4
Ứng dụng 1: Tính diện tích hình phẳng
Trong chương trình Toán 12, tích phân được ứng dụng để tính diện tích của các miền phẳng giới hạn bởi các đường cong. Công thức tổng quát để tính diện tích của miền phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , và hai đường thẳng là . Nếu trên , ta có thể bỏ dấu giá trị tuyệt đối. Để áp dụng công thức, ta cần xác định cận (thường là hoành độ giao điểm của hai đồ thị) và hàm nào lớn hơn.
Để tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi và từ đến , công thức nào sau đây là đúng?
Mạch 2/4
Ví dụ tính diện tích
Xét tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số và . Đầu tiên, ta tìm giao điểm bằng cách giải phương trình , suy ra , hay . Vậy giao điểm có hoành độ là và . Trên đoạn , ta có . Do đó, diện tích cần tính là .
Hoành độ giao điểm của hai đồ thị hàm số và là:
Mạch 3/4
Ứng dụng 2: Tính thể tích khối tròn xoay
Tích phân còn dùng để tính thể tích của khối tròn xoay tạo thành khi quay một hình phẳng quanh một trục. Khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị , trục và hai đường thẳng quanh trục , ta nhận được khối tròn xoay có thể tích . Lưu ý rằng thể tích luôn là một giá trị dương.
Thể tích khối tròn xoay tạo bởi việc quay hình phẳng giới hạn bởi , trục , , quanh trục được tính bằng công thức nào?
Mạch 4/4
Trường hợp đặc biệt: Thể tích khối tròn xoay
Khi quay vùng phẳng giới hạn bởi hai đồ thị và (với ) và hai đường thẳng quanh trục , thể tích khối tròn xoay được tính bằng . Đây là hiệu thể tích của hai khối tròn xoay riêng biệt.
Khi tính thể tích khối tròn xoay tạo bởi việc quay vùng giữa và () quanh trục , công thức đúng là:
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Diện tích luôn dương — kết quả âm báo sai dấu.
- Thể tích xoay : .
- Xoay vùng giữa: , không phải .
- Tìm giao điểm trước khi tính diện tích.
- Diện tích và thể tích luôn dương.
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- cho vùng giữa và .Sửa: Đúng: . Hai kết quả khác nhau vì .
- Quên trong công thức thể tích.Sửa: đến từ diện tích hình tròn .
Quy trình
Quy trình giải
Tính diện tích hình phẳng
S = ∫_a^b |f(x)−g(x)| dx với f(x) ≥ g(x) trên [a,b]; nếu đổi chiều phải chia khoảng.
Xác định khoảng tích phân
Tìm giao điểm của f và g (giải f(x)=g(x)); chia [a,b] theo giao điểm.
💡 Vẽ phác thảo đồ thị để xác định hàm nào nằm trên
→Xem lại: Tích phân xác địnhTính thể tích khối tròn xoay (Ox)
V = π∫_a^b [f(x)]² dx khi quay quanh Ox; hoặc π∫_a^b ([f(x)]²−[g(x)]²)dx cho vùng giữa hai đường.
Tính thể tích quay quanh Oy
V = 2π∫_a^b x·f(x) dx (phương pháp vỏ trụ); hoặc chuyển về biến y.
Kiểm tra kết quả
Kết quả diện tích và thể tích luôn dương; kiểm tra đơn vị (cm², cm³); phác thảo để ước lượng.
Ví dụ 1/2
Ví dụ 1
Ví dụ 2/2
Ví dụ 2
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đường cong và đường thẳng.
- 1Tìm giao điểm, xác định [a,b]
- 2Xác định f(x)≥g(x) trên [a,b]
- 3Tính S=∫_a^b (f(x)-g(x))dx
⚠️ Chia khoảng nếu f và g đổi vai trò
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Ứng dụng tích phân tính các đại lượng hình học và vật lý tích lũy.
Thú vị: Thể tích chai rượu vang, lọ hoa cong cong được nhà sản xuất tính chính xác bằng tích phân quay quanh trục — không phải đong bằng nước!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Diện tích hình phẳng giới hạn bởi , trục , , bằng:
Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và đường thẳng (với ) bằng:
Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường thẳng , được tính bằng công thức nào?
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học