Trang 1: Khái niệm Tích phân xác định
Mạch 1/5
Khái niệm Tích phân xác định
Tích phân xác định biểu diễn diện tích đại số giữa đồ thị hàm số và trục hoành , giới hạn bởi hai đường thẳng đứng và . Nếu trên , tích phân bằng diện tích hình thang cong. Nếu , tích phân có giá trị âm, bằng âm diện tích hình phẳng.
Tích phân xác định biểu diễn cái gì?
Mạch 2/5
Định lý Newton–Leibniz
Định lý Newton–Leibniz là công cụ cơ bản để tính tích phân xác định. Nếu là một nguyên hàm của trên đoạn , thì tích phân xác định được tính bằng công thức: . Ta tính nguyên hàm , sau đó thay cận trên và cận dưới rồi trừ đi.
Để tính bằng định lý Newton–Leibniz, ta cần tìm nguyên hàm của . Nguyên hàm đó là . Giá trị tích phân là:
Mạch 3/5
Tính chất cơ bản
Tích phân xác định có các tính chất quan trọng: Tuyến tính (, ); Chia khoảng (); Nếu trên thì . Đặc biệt, với hàm chẵn , ta có . Với hàm lẻ , ta có .
Cho hàm số là hàm lẻ và . Tính ?
Mạch 4/5
Phương pháp đổi biến số
Khi gặp tích phân phức tạp, ta có thể dùng phương pháp đổi biến số. Đặt , suy ra . Điều quan trọng là phải đổi cận: nếu thì và nếu thì . Tích phân mới sẽ là . Không cần đổi biến về nữa.
Để tính , ta đặt . Khi đó . Cận mới là gì?
Mạch 5/5
Phương pháp Tích phân từng phần
Phương pháp tích phân từng phần dùng cho các tích phân có dạng . Công thức là . Ta cần khéo léo chọn và sao cho dễ tính hơn tích phân ban đầu. Thường chọn là hàm đa thức, logarit, hoặc lượng giác, và là phần còn lại.
Khi tính bằng phương pháp từng phần, ta nên chọn và như thế nào?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- — tính nguyên hàm rồi trừ.
- Đổi biến xác định: đổi cả cận.
- Diện tích: — luôn dương.
- Hàm chẵn: .
- Tích phân của hàm không âm trên .
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Đổi biến trong giữ cận .Sửa: ; . Cận mới: 0 đến 4.
- Diện tích không xét dấu.Sửa: trên : phải tách .
Quy trình
Quy trình giải
Nhớ định nghĩa tích phân
∫_a^b f(x)dx = F(b)−F(a) (Newton-Leibniz) với F là nguyên hàm của f trên [a,b].
Tính nguyên hàm
Tìm F(x) bằng bảng nguyên hàm, đặt ẩn phụ hoặc từng phần; không cần hằng số C.
💡 Chọn C=0 khi tính tích phân xác định
→Xem lại: Nguyên hàmÁp dụng Newton-Leibniz
∫_a^b f(x)dx = [F(x)]_a^b = F(b) − F(a); tính F(b) và F(a) riêng lẻ rồi trừ.
→Xem lại: Nguyên hàmTính chất tích phân
Tuyến tính: ∫(αf+βg)=α∫f+β∫g; chia khoảng: ∫_a^b = ∫_a^c + ∫_c^b; đổi biến giữ nguyên giới hạn.
Kiểm tra dấu và đơn vị
Kết quả tích phân có thể âm; diện tích luôn dương; kiểm tra đơn vị cho bài toán ứng dụng.
Ví dụ 1/3
Ví dụ 1
Ví dụ 2/3
Ví dụ 2
Ví dụ 3/3
Ví dụ 3
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Tìm nguyên hàm rồi áp dụng công thức Newton-Leibniz để tính giá trị tích phân.
- 1Tìm F(x) là nguyên hàm của f(x)
- 2Tính F(b) và F(a)
- 3Kết quả = F(b) - F(a)
⚠️ Kiểm tra nguyên hàm bằng đạo hàm trước khi tính
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Tích phân tính tổng tích lũy: diện tích, thể tích, quãng đường, công.
Thú vị: Chỉ số AUC (diện tích dưới đường cong) mà bác sĩ dùng đánh giá thuốc chính là một tích phân — toán lớp 12 quyết định liều thuốc bạn uống!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Nếu thì bằng
Cho và . Tính .
bằng:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học