Trang 1: Thể tích vật thể
Mạch 1/4
Thể tích vật thể
Xét một vật thể nằm giữa hai mặt phẳng vuông góc với trục tại và . Nếu thiết diện của vật thể cắt bởi mặt phẳng vuông góc với trục tại điểm có tọa độ () có diện tích là , thì thể tích của vật thể được tính bằng công thức tích phân:
Công thức tính thể tích vật thể dựa trên diện tích thiết diện là:
Mạch 2/4
Khối tròn xoay quanh trục Ox
Khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục và hai đường thẳng () quanh trục , ta được một khối tròn xoay. Thể tích của khối tròn xoay này được tính bằng công thức:
Thể tích khối tròn xoay tạo bởi việc quay trên quanh trục là:
Mạch 3/4
Khối tròn xoay quanh trục Oy
Tương tự, khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục và hai đường thẳng () quanh trục , ta được khối tròn xoay. Thể tích được tính bằng công thức:
Công thức tính thể tích khối tròn xoay khi quay quanh trục với trên là:
Mạch 4/4
Khối tròn xoay giữa hai đường cong quanh Ox
Cho hai hàm số và liên tục trên với . Khối tròn xoay tạo bởi việc quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hai hàm số này và hai đường thẳng quanh trục có thể tích là:
Khi quay hình phẳng giới hạn bởi và () trên quanh trục , thể tích khối tròn xoay là:
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- V = ∫S(x)dx (S là diện tích thiết diện)
- Quanh Ox: V = π∫f²dx
- Quanh Oy: V = π∫g²(y)dy
- Giữa 2 đường quanh Ox: V = π∫|f²-g²|dx
- Nhớ π và bình phương
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Quên π trong công thức tròn xoaySửa: Luôn nhân π khi quay quanh trục
- Quên bình phương fSửa: Diện tích đáy đĩa = πf²
Quy trình
Quy trình giải
Nhận dạng hình khối
Lăng trụ, hình chóp, hình cầu, hình trụ, hình nón; nhận dạng từ mô tả hoặc hình vẽ.
Công thức thể tích các khối
Lăng trụ: V=S·h; Chóp: V=(1/3)S·h; Cầu: V=(4/3)πR³; Trụ: V=πR²h; Nón: V=(1/3)πR²h.
💡 Chóp và nón đều nhân 1/3
→Xem lại: Thể tích khối đa diện (L11)Tính diện tích đáy
Tính S_đáy phù hợp: tam giác (S=ah/2), hình vuông (S=a²), hình tròn (S=πR²),...
Xác định chiều cao
Chiều cao h là khoảng cách vuông góc giữa hai đáy (lăng trụ) hoặc từ đỉnh đến đáy (chóp).
Tính và kiểm tra đơn vị
Tính kết quả chính xác; kiểm tra đơn vị (cm³, m³); ước lượng kết quả hợp lý không.
Ví dụ 1/2
Ví dụ 1 (TH): Thể tích khối tròn xoay quanh Ox
Ví dụ 2/2
Ví dụ 2 (VD): Thể tích quanh Ox giữa hai cận
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Áp dụng công thức thể tích phù hợp cho lăng trụ, hình chóp, hình tứ diện.
- 1Nhận dạng hình khối
- 2Tính S_đáy và chiều cao h
- 3Áp dụng công thức V
⚠️ Với hình chóp đều, chiều cao qua trọng tâm đáy
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Thể tích khối tròn xoay tính chính xác qua tích phân, áp dụng cho mọi vật xoay quanh trục.
Thú vị: Mọi vật trên bàn xoay của thợ gốm đều là khối tròn xoay — và thể tích được tính bằng tích phân quay quanh trục!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường , , . Tính thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay quanh trục .
Tính thể tích của vật thể tròn xoay tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục Ox, đường thẳng và đường thẳng quanh trục Ox.
Cho hàm số liên tục trên đoạn . Thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục , và hai đường thẳng quanh trục được tính bằng công thức:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học