Trang 1: Vectơ pháp tuyến (VTPT) của Mặt phẳng
Mạch 1/4
Vectơ pháp tuyến (VTPT) của Mặt phẳng
Mặt phẳng trong không gian Oxyz được xác định bởi một điểm và một vectơ pháp tuyến (VTPT) khác vectơ không. VTPT có giá vuông góc với mặt phẳng . Tính chất quan trọng là VTPT vuông góc với mọi vectơ nằm trong mặt phẳng đó. Đây là cơ sở để lập phương trình mặt phẳng.
Vectơ pháp tuyến (VTPT) của một mặt phẳng có đặc điểm gì?
Mạch 2/4
Phương trình Tổng quát của Mặt phẳng
Phương trình tổng quát của mặt phẳng đi qua điểm và có VTPT có dạng . Rút gọn, ta được phương trình dạng , với không đồng thời bằng 0. Các mặt phẳng tọa độ có phương trình đơn giản: Oxy là , Oxz là , Oyz là .
Phương trình tổng quát của mặt phẳng có dạng nào sau đây?
Mạch 3/4
Cách Lập Phương trình Mặt phẳng
Có hai cách chính để lập phương trình mặt phẳng. Cách 1: Khi biết một điểm thuộc mặt phẳng và một VTPT . Sử dụng công thức . Cách 2: Khi biết ba điểm không thẳng hàng. Ta tìm hai vectơ chỉ phương và , sau đó tính VTPT bằng tích có hướng: . Rồi áp dụng cách 1.
Để lập phương trình mặt phẳng đi qua ba điểm không thẳng hàng , ta cần tìm VTPT bằng cách nào?
Mạch 4/4
Vị trí Tương đối của hai Mặt phẳng
Xét hai mặt phẳng với VTPT và với VTPT . Nếu và cùng phương (tức là với ), hai mặt phẳng song song hoặc trùng nhau. Nếu , hai mặt phẳng vuông góc.
Hai mặt phẳng và có VTPT lần lượt là và . Khi nào hai mặt phẳng này vuông góc với nhau?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- VTPT vuông góc mọi vectơ trong mặt phẳng
- PT tổng quát: Ax+By+Cz+D=0
- Qua 3 điểm: VTPT = [AB,AC]
- Song song ⟺ VTPT cùng phương
- Mp Oxy: z=0; mp Oxz: y=0; mp Oyz: x=0
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Lẫn VTPT với vectơ chỉ phươngSửa: VTPT vuông góc mp; VTCP nằm trong mp
- Quên dấu khi viết PT từ điểm + VTPTSửa: A(x-x₀) + B(y-y₀) + C(z-z₀) = 0
Quy trình
Quy trình giải
Xác định điểm và véctơ pháp tuyến
Mặt phẳng qua điểm M(x₀,y₀,z₀) với pháp tuyến ⃗n=(A,B,C): A(x−x₀)+B(y−y₀)+C(z−z₀)=0.
→Xem lại: Véctơ trong không gianTìm véctơ pháp tuyến
⃗n vuông góc với hai véctơ trong mp; dùng tích có hướng: ⃗n = ⃗v₁×⃗v₂.
💡 Nếu biết 3 điểm, lấy ⃗v₁=AB, ⃗v₂=AC rồi tính ⃗n=⃗v₁×⃗v₂
→Xem lại: Véctơ trong không gianKhai triển phương trình
Khai triển A(x−x₀)+B(y−y₀)+C(z−z₀)=0 về dạng Ax+By+Cz+D=0 với D=−(Ax₀+By₀+Cz₀).
Kiểm tra bằng điểm đã biết
Thay tọa độ điểm vào phương trình; kết quả phải bằng 0 nếu điểm thuộc mặt phẳng.
Các trường hợp đặc biệt
Mp song song Oxy: z=c; mp chứa Oz: mặt phẳng dạng Ax+By=0; mp vuông góc trục theo cơ sở.
Ví dụ 1/2
Ví dụ 1 (TH): Mặt phẳng qua điểm có VTPT
Ví dụ 2/2
Ví dụ 2 (VD): Mặt phẳng qua ba điểm
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Tìm véctơ pháp tuyến bằng tích có hướng rồi viết phương trình mặt phẳng.
- 1Tính ⃗AB và ⃗AC
- 2Tính ⃗n=⃗AB×⃗AC
- 3Viết pt mp qua A với pháp tuyến ⃗n
⚠️ Kiểm tra B và C có thỏa pt mp không
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Phương trình mặt phẳng mô tả mọi bề mặt phẳng trong không gian.
Thú vị: Phần mềm in 3D \"cắt\" vật thể thành hàng nghìn lát phẳng rồi in từng lớp — phương trình mặt phẳng tạo nên vật thật!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Phương trình mặt phẳng đi qua gốc và có vectơ pháp tuyến là:
Điểm nào sau đây thuộc mặt phẳng ?
Một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng là:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học