Trang 1: Định nghĩa Tích Vô Hướng
Mạch 1/4
Định nghĩa Tích Vô Hướng
Tích vô hướng của hai vectơ và , ký hiệu , được định nghĩa bởi công thức: . Trong đó, và là độ dài của hai vectơ, còn là góc giữa chúng. Công thức này giúp ta liên hệ tích vô hướng với độ dài và góc giữa hai vectơ.
Theo định nghĩa, tích vô hướng bằng gì?
Mạch 2/4
Tích Vô Hướng Theo Tọa Độ
Khi biết tọa độ của hai vectơ trong mặt phẳng, ta có thể tính tích vô hướng một cách dễ dàng. Nếu và , thì tích vô hướng của chúng được tính bằng công thức: . Công thức này rất tiện lợi khi làm việc với các bài toán hình học tọa độ.
Cho và . Tích vô hướng bằng bao nhiêu?
Mạch 3/4
Ứng Dụng: Độ Dài Vectơ
Tích vô hướng còn có ứng dụng trong việc tính độ dài của một vectơ. Độ dài của vectơ có thể được tính bằng công thức liên quan đến tích vô hướng của chính nó: . Khi biểu diễn qua tọa độ, ta có: .
Độ dài của vectơ là bao nhiêu?
Mạch 4/4
Ứng Dụng: Góc và Vuông Góc
Tích vô hướng giúp xác định góc giữa hai vectơ và điều kiện vuông góc. Từ định nghĩa, ta suy ra công thức tính cosin góc: . Đặc biệt, hai vectơ và vuông góc với nhau nếu và chỉ nếu tích vô hướng của chúng bằng 0:
Hai vectơ và có quan hệ gì?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- a·b=|a||b|cos(a,b)
- Tọa độ: a·b=x1x2+y1y2
- |a|=√(x²+y²)
- a⊥b ⟺ a·b=0
- cos góc = (a·b)/(|a||b|)
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Nhầm tích vô hướng cho ra vectơSửa: Tích vô hướng là một SỐ, không phải vectơ.
- Quên điều kiện vuông góc a·b=0Sửa: Hai vectơ vuông góc khi và chỉ khi tích vô hướng bằng 0.
- Tính sai dấu trong tọa độSửa: a·b=x1x2+y1y2, cộng các tích tương ứng.
Quy trình
Quy trình giải
Viết tọa độ hai véctơ
Xác định tọa độ ⃗a=(a₁,a₂) và ⃗b=(b₁,b₂) từ đề bài hoặc từ tọa độ điểm.
→Xem lại: VéctơTính tích vô hướng
⃗a·⃗b = a₁b₁+a₂b₂; hoặc ⃗a·⃗b = |⃗a||⃗b|cosθ khi biết góc.
Tính độ dài véctơ
|⃗a| = √(a₁²+a₂²); |⃗b| = √(b₁²+b₂²).
💡 Tích vô hướng của véctơ với chính nó: ⃗a·⃗a=|⃗a|²
Tính góc giữa hai véctơ
cosθ = ⃗a·⃗b/(|⃗a||⃗b|); θ ∈ [0°,180°]; suy ra θ = arccos(giá trị).
Xét vuông góc/song song
⃗a⊥⃗b ⟺ ⃗a·⃗b=0; ⃗a//⃗b ⟺ a₁b₂=a₂b₁.
Ví dụ 1/3
Ví dụ 1 — Tính tích vô hướng theo tọa độ
Ví dụ 2/3
Ví dụ 2 — Góc giữa hai vectơ
Ví dụ 3/3
Ví dụ 3 — Điều kiện hai vectơ vuông góc
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Dùng công thức tích vô hướng để tính góc giữa hai véctơ trong mặt phẳng.
- 1Tính ⃗a·⃗b
- 2Tính |⃗a| và |⃗b|
- 3cosθ=⃗a·⃗b/(|⃗a||⃗b|), tính θ
⚠️ Góc giữa hai véctơ luôn thuộc [0°;180°]
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Tích vô hướng đo "mức độ cùng hướng" của hai vectơ — công cụ then chốt trong vật lý và đồ họa.
Thú vị: Khi bạn xem phim 3D hay chơi game, mỗi điểm ảnh sáng tối được máy tính quyết định bằng một phép tích vô hướng — hàng triệu lần mỗi khung hình!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Cho và . Tích vô hướng bằng:
Độ dài của vectơ bằng:
Cho và . Tích vô hướng bằng:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học