Trang 1: 1. Định nghĩa hàm số $y = ax^2$
Mạch 1/4
1. Định nghĩa hàm số $y = ax^2$
Hàm số bậc hai có dạng tổng quát là , với là một hằng số khác (). Trong đó, là biến số độc lập, có tập xác định là tập hợp số thực . Giá trị là biến số phụ thuộc, phụ thuộc vào giá trị của . Hệ số quyết định hình dạng và hướng của đồ thị parabol.
Trong hàm số , điều kiện của hệ số là gì?
Mạch 2/4
2. Tính chất đồ thị hàm số $y = ax^2$
Đồ thị của hàm số () là một đường parabol. Parabol này luôn đi qua gốc tọa độ và nhận trục tung làm trục đối xứng. Nếu , parabol có bề lõm quay lên trên và điểm thấp nhất là gốc tọa độ. Nếu , parabol có bề lõm quay xuống dưới và điểm cao nhất là gốc tọa độ.
Đồ thị hàm số () luôn có đặc điểm nào sau đây?
Mạch 3/4
3. Sự biến thiên của hàm số $y = ax^2$
Sự biến thiên của hàm số phụ thuộc vào dấu của hệ số . Nếu , hàm số nghịch biến trên khoảng và đồng biến trên khoảng . Giá trị nhỏ nhất của hàm số là tại . Nếu , hàm số đồng biến trên khoảng và nghịch biến trên khoảng . Giá trị lớn nhất của hàm số là tại .
Với hàm số , nếu , hàm số đồng biến trên khoảng nào?
Mạch 4/4
4. Ví dụ về hàm số $y = ax^2$
Xét hàm số . Đây là hàm số bậc hai với . Đồ thị là một parabol có bề lõm quay lên trên, đi qua gốc tọa độ . Hàm số này nghịch biến khi và đồng biến khi . Một số điểm thuộc đồ thị là , , , , .
Cho hàm số . Điểm nào sau đây thuộc đồ thị hàm số?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Dạng tổng quát của hàm số là với .
- Đồ thị của hàm số là một parabol đi qua gốc tọa độ .
- Trục đối xứng của đồ thị là trục .
- Nếu , bề lõm của parabol quay lên trên. Nếu , bề lõm quay xuống dưới.
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Quên điều kiện khi định nghĩa hoặc làm bài tập liên quan đến hàm số .Sửa: Luôn nhớ rằng nếu , hàm số sẽ trở thành , không còn là hàm số bậc hai nữa. Kiểm tra điều kiện trước khi giải.
- Nhầm lẫn hướng bề lõm của parabol: nghĩ rằng thì bề lõm quay lên và ngược lại.Sửa: Ghi nhớ quy tắc: 'a dương thì parabol cười (mở lên), a âm thì parabol buồn (úp xuống)'. Hoặc thử với một điểm để xem dương hay âm.
- Tính toán sai giá trị của khi là số âm, ví dụ: .Sửa: Nhắc nhở bản thân rằng bình phương của một số âm luôn là một số dương: . Ví dụ: , không phải .
Quy trình
Quy trình giải
Xác định dạng hàm số
Nhận dạng hàm số có dạng và xác định hệ số . Đảm bảo .
💡 Nếu , đây không phải hàm số .
→Xem lại: Hàm sốPhân tích hệ số
Dựa vào dấu của để biết hướng bề lõm của parabol (lên trên nếu , xuống dưới nếu ) và sự biến thiên của hàm số.
💡 Dấu của quyết định hình dạng và tính chất cơ bản của đồ thị.
→Xem lại: Hàm sốLập bảng giá trị
Chọn ít nhất 5 điểm đối xứng qua (ví dụ: ) để tính các giá trị tương ứng. Gốc tọa độ luôn là một điểm.
💡 Chọn các giá trị sao cho dễ tính toán và phù hợp với kích thước đồ thị.
→Xem lại: Hàm sốVẽ đồ thị
Đánh dấu các điểm đã tính lên mặt phẳng tọa độ, sau đó nối chúng bằng một đường cong trơn, đối xứng qua trục để tạo thành parabol.
💡 Sử dụng thước cong hoặc vẽ tay cẩn thận để đường cong mượt mà và chính xác.
→Xem lại: Hàm sốVí dụ 1/3
Tính giá trị hàm số
Ví dụ 2/3
Xác định hệ số $a$
Ví dụ 3/3
Vẽ đồ thị hàm số
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Cho hàm số và một giá trị cụ thể của , yêu cầu tính giá trị tương ứng của .
- 1Thay giá trị vào công thức.
- 2Tính bình phương của .
- 3Nhân kết quả với hệ số .
- 4Nêu kết quả .
⚠️ Cẩn thận với dấu khi là số âm.
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Hàm số mô tả hình dạng parabol, xuất hiện tự nhiên và được ứng dụng rộng rãi trong kỹ thuật, vật lý.
Thú vị: Nhà toán học Hy Lạp cổ đại Archimedes đã nghiên cứu rất nhiều về parabol và các tính chất của nó, bao gồm cả cách tính diện tích hình parabol, từ hàng ngàn năm trước khi khái niệm hàm số được định nghĩa rõ ràng.
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Cho hàm số . Tính khi .
Cho hàm số . Tính khi .
Cho hàm số . Tính khi .
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học