Trong mặt phẳng tọa độ $Oxy$, một đường thẳng có phương trình dạng $y = ax + b$ (với $a, b$ là các số thực và $a \neq 0$) được gọi là đường thẳng xiên. Hệ số $a$ trong phương trình này được định nghĩa là hệ số góc của đường thẳng $d$. Hệ số góc cho biết độ nghiêng của đường thẳng so với trục hoành $Ox$.

Hệ số góc $a$ cho biết sự thay đổi của $y$ khi $x$ thay đổi 1 đơn vị. Nếu $a > 0$, đường thẳng đi lên từ trái sang phải (khi $x$ tăng, $y$ tăng). Nếu $a < 0$, đường thẳng đi xuống từ trái sang phải (khi $x$ tăng, $y$ giảm). Giá trị tuyệt đối $|a|$ càng lớn, đường thẳng càng dốc.

Nếu một đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt $M_1(x_1, y_1)$ và $M_2(x_2, y_2)$ với điều kiện $x_1 \neq x_2$, ta có thể tính hệ số góc $a$ của nó bằng công thức: $a = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$. Công thức này cho phép xác định độ dốc của đường thẳng khi chỉ biết hai điểm nó đi qua.

Cần lưu ý rằng khái niệm hệ số góc chỉ áp dụng cho các đường thẳng có thể viết dưới dạng $y = ax + b$. Các đường thẳng đứng, có phương trình dạng $x = c$, không có hệ số góc xác định vì khi đó $x_1 = x_2$, dẫn đến mẫu số trong công thức tính hệ số góc bằng $0$.