ThoátLý thuyếtHai đường thẳng song song và dấu hiệu Công cụ
1/13

Trang 1: Định nghĩa hai đường thẳng song song

Mạch 1/4

Định nghĩa hai đường thẳng song song

Hai đường thẳng phân biệt được gọi là song song với nhau nếu chúng không có điểm chung, dù có kéo dài mãi mãi. Kí hiệu a∥ba \parallel b. Hình ảnh hai đường ray tàu hỏa giúp ta hình dung rõ hơn về khái niệm này. Đây là nền tảng để hiểu các dấu hiệu và tính chất sau này.

Theo định nghĩa, hai đường thẳng song song là hai đường thẳng:

Mạch 2/4

Dấu hiệu nhận biết: Góc so le trong

Khi một đường thẳng cc cắt hai đường thẳng aa và bb, nếu tạo ra một cặp góc so le trong bằng nhau, thì hai đường thẳng aa và bb song song với nhau. Ví dụ, nếu ∠A1=∠B3\angle A_1 = \angle B_3, ta có thể kết luận a∥ba \parallel b. Đây là một trong những cách quan trọng để xác định sự song song.

Cho đường thẳng cc cắt hai đường thẳng aa và bb. Nếu một cặp góc so le trong bằng 60∘60^\circ, thì hai đường thẳng aa và bb có song song không?

Mạch 3/4

Dấu hiệu nhận biết: Góc đồng vị

Một dấu hiệu khác để nhận biết hai đường thẳng song song là dựa vào cặp góc đồng vị. Nếu đường thẳng cc cắt hai đường thẳng aa và bb và tạo ra một cặp góc đồng vị bằng nhau (ví dụ: ∠A1=∠B1\angle A_1 = \angle B_1), thì a∥ba \parallel b. Dấu hiệu này cũng rất hữu ích trong việc chứng minh hai đường thẳng song song.

Trong hình vẽ, nếu ∠A3=∠B3\angle A_3 = \angle B_3 thì hai đường thẳng aa và bb có song song không?

Mạch 4/4

Dấu hiệu nhận biết: Góc trong cùng phía

Dấu hiệu thứ ba liên quan đến cặp góc trong cùng phía. Nếu đường thẳng cc cắt hai đường thẳng aa và bb, và tổng số đo của một cặp góc trong cùng phía bằng 180∘180^\circ (ví dụ: ∠A2+∠B3=180∘\angle A_2 + \angle B_3 = 180^\circ), thì a∥ba \parallel b. Đây là dấu hiệu cuối cùng và cũng quan trọng không kém.

Cho đường thẳng cc cắt hai đường thẳng aa và bb. Nếu ∠A1=70∘\angle A_1 = 70^\circ và ∠B4=110∘\angle B_4 = 110^\circ, thì aa và bb có song song không?

Ghi nhớ

Điểm cần nhớ

  • Hai đường thẳng a,ba, b song song (a∥ba \parallel b) khi chúng không có điểm chung.
  • Nếu đường thẳng cc cắt a,ba, b và tạo cặp góc so le trong bằng nhau, thì a∥ba \parallel b.
  • Nếu đường thẳng cc cắt a,ba, b và tạo cặp góc đồng vị bằng nhau, thì a∥ba \parallel b.
  • Nếu đường thẳng cc cắt a,ba, b và tạo cặp góc trong cùng phía bù nhau (180∘180^\circ), thì a∥ba \parallel b.
  • Khi a∥ba \parallel b và bị cắt bởi cc, các cặp góc so le trong bằng nhau, đồng vị bằng nhau, trong cùng phía bù nhau.

Lỗi hay gặp

Lỗi hay gặp

  • Nhầm lẫn giữa các loại góc: so le trong, đồng vị, trong cùng phía, và các điều kiện để chúng bằng nhau hoặc bù nhau.
    Sửa: Học thuộc và vẽ hình minh họa rõ ràng từng loại góc và vị trí của chúng. Ghi nhớ: so le trong bằng nhau, đồng vị bằng nhau, trong cùng phía bù nhau (180∘180^\circ). Các cặp góc ngoài cùng phía cũng bù nhau nhưng ít được dùng ở lớp 7.
  • Chỉ nhìn thấy một cặp góc bằng nhau mà vội vàng kết luận song song, trong khi cặp góc đó không phải là so le trong, đồng vị, hoặc trong cùng phía.
    Sửa: Luôn kiểm tra xem cặp góc đã cho có thuộc một trong ba loại góc đặc biệt (so le trong, đồng vị, trong cùng phía) hay không trước khi áp dụng dấu hiệu nhận biết. Nếu không, cần tìm cách suy ra một cặp góc đặc biệt từ các góc đã cho.
  • Không phân biệt được giữa 'dấu hiệu nhận biết' và 'tính chất'.
    Sửa: Dấu hiệu nhận biết dùng để CHỨNG MINH hai đường thẳng song song. Tính chất dùng để SUY RA các quan hệ về góc KHI ĐÃ BIẾT hai đường thẳng song song.

Quy trình

Quy trình giải

1

Vẽ hình và ghi chú

Vẽ hình minh họa rõ ràng các đường thẳng và góc đã cho hoặc cần tìm. Ghi chú các thông tin đã biết lên hình.

💡 Sử dụng thước và bút chì để hình vẽ chính xác, giúp dễ dàng quan sát các mối quan hệ góc.

→Xem lại: Đường thẳng
2

Xác định các góc

Nhận dạng các cặp góc đặc biệt được tạo bởi đường thẳng cắt hai đường thẳng khác: so le trong, đồng vị, trong cùng phía.

💡 Hãy nhớ vị trí của từng loại góc để tránh nhầm lẫn. Vẽ một đường thẳng cắt hai đường thẳng để thực hành nhận diện.

→Xem lại: Đường thẳng
3

Kiểm tra điều kiện

So sánh số đo của các cặp góc so le trong hoặc đồng vị (xem chúng có bằng nhau không), hoặc tính tổng các cặp góc trong cùng phía (xem có bằng 180∘180^\circ không).

💡 Nếu đề bài cho các góc khác, hãy sử dụng các quan hệ góc kề bù, đối đỉnh để suy ra các góc đặc biệt cần thiết.

→Xem lại: Đường thẳng
4

Áp dụng dấu hiệu

Dựa vào kết quả kiểm tra ở bước 3, áp dụng một trong ba dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song để đưa ra kết luận.

💡 Trình bày lập luận rõ ràng: 'Vì... (loại góc) ...bằng nhau/bù nhau nên... (kết luận song song)'.

→Xem lại: Đường thẳng

Ví dụ 1/3

Ví dụ 1: Nhận biết đường thẳng song song qua góc so le trong

VÍ DỤ 1 · Ví dụ 1: Nhận biết đường thẳng song song qua góc so le trong
L2
Cho hình vẽ, biết ∠xAB=40∘\angle xAB = 40^\circ và ∠ABy=40∘\angle ABy = 40^\circ. Hỏi đường thẳng AxAx và ByBy có song song với nhau không? Vì sao?
40°40°AB

Ví dụ 2/3

Ví dụ 2: Chứng minh song song qua góc đồng vị

VÍ DỤ 2 · Ví dụ 2: Chứng minh song song qua góc đồng vị
L2
Cho hai đường thẳng aa và bb bị cắt bởi đường thẳng cc. Biết ∠M1=75∘\angle M_1 = 75^\circ và ∠N1=75∘\angle N_1 = 75^\circ (với ∠M1\angle M_1 và ∠N1\angle N_1 là hai góc đồng vị). Chứng minh rằng a∥ba \parallel b.
75°75°MN

Ví dụ 3/3

Ví dụ 3: Sử dụng góc trong cùng phía

VÍ DỤ 3 · Ví dụ 3: Sử dụng góc trong cùng phía
L3
Cho hình vẽ với hai đường thẳng mm và nn bị cắt bởi đường thẳng pp. Biết ∠P1=120∘\angle P_1 = 120^\circ và ∠Q2=60∘\angle Q_2 = 60^\circ, trong đó ∠P1\angle P_1 và ∠Q2\angle Q_2 là hai góc trong cùng phía. Hỏi mm và nn có song song không?
60°120°PQ

Dạng toán

Dạng toán thường gặp

Cho các số đo góc, chứng minh hai đường thẳng song song.

  1. 1Vẽ hình, ghi chú thông tin
  2. 2Xác định cặp góc đặc biệt
  3. 3Kiểm tra điều kiện bằng/bù
  4. 4Kết luận song song bằng dấu hiệu

⚠️ Có thể cần tính toán các góc trung gian (ví dụ: góc kề bù, đối đỉnh) để tìm ra cặp góc đặc biệt.

Ứng dụng

Toán này dùng ở đâu

Khái niệm hai đường thẳng song song được ứng dụng rộng rãi trong đời sống và kỹ thuật, từ những công trình kiến trúc đến các thiết kế hàng ngày.

Kiến trúc và Xây dựng: Các cột nhà, tường nhà song song với nhau để đảm bảo sự vững chắc và cân đối. Các thanh dầm, xà ngang trong kết cấu mái nhà cũng thường được bố trí song song.
Giao thông: Hai đường ray xe lửa song song với nhau để tàu có thể di chuyển ổn định. Các làn đường trên đường cao tốc cũng được quy hoạch song song.
Thiết kế và Nghệ thuật: Trong thiết kế đồ họa, các đường kẻ song song tạo cảm giác trật tự, cân bằng. Trong hội họa, kỹ thuật phối cảnh sử dụng các đường song song để tạo chiều sâu.

Thú vị: Khái niệm về đường thẳng song song đã được Euclid định nghĩa trong cuốn 'Cơ sở' của mình từ hơn 2000 năm trước, và tiên đề thứ 5 của ông về đường thẳng song song là một trong những tiên đề nổi tiếng nhất trong lịch sử toán học, dẫn đến sự phát triển của hình học phi Euclid sau này.

Bài tập thử

Làm thử vài câu

1

Nếu đường thẳng cc cắt hai đường thẳng aa, bb và trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong BẰNG NHAU thì:

Còn hàng trăm bài tập nữa

Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn

Bắt đầu luyện

Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)

Luyện tập