Trang 1: Định lý Côsin
Mạch 1/3
Định lý Côsin
Định lý Côsin là một mở rộng của định lý Pytago cho tam giác bất kỳ. Nó thiết lập mối quan hệ giữa độ dài ba cạnh và một góc của tam giác. Phát biểu của định lý là: . Từ đó, ta có thể tính cosin của một góc nếu biết độ dài ba cạnh: .
Trong tam giác , nếu biết độ dài ba cạnh , công thức nào sau đây dùng để tính ?
Mạch 2/3
Định lý Sin
Định lý Sin cho biết tỉ số giữa độ dài một cạnh và sin của góc đối diện là không đổi đối với mọi cạnh và góc của tam giác. Tỉ số này bằng hai lần bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác (). Công thức được viết là: . Định lý này hữu ích để tìm độ dài cạnh hoặc số đo góc khi biết các yếu tố còn lại.
Theo Định lý Sin, tỉ số giữa cạnh và bằng gì?
Mạch 3/3
Công thức Diện tích Tam giác
Có nhiều công thức tính diện tích tam giác tùy thuộc vào dữ kiện đã cho. Nếu biết độ dài hai cạnh và góc xen giữa, ta dùng công thức . Nếu biết độ dài ba cạnh, ta có thể dùng công thức Heron: , với là nửa chu vi. Ngoài ra, diện tích còn có thể tính qua bán kính đường tròn ngoại tiếp () hoặc nội tiếp ().
Cho tam giác có độ dài ba cạnh là và nửa chu vi là . Công thức Heron để tính diện tích tam giác là:
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Côsin: a²=b²+c²−2bc·cosA
- Sin: a/sinA=b/sinB=c/sinC=2R
- S=(1/2)ab·sinC
- Heron: S=√(p(p−a)(p−b)(p−c)), p nửa chu vi
- S=abc/4R=pr
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Quên hệ số 2bc trong định lý côsinSửa: a²=b²+c²−2bc·cosA, có 2bc.
- Dùng sin thay cosin khi biết hai cạnh và góc xen giữaSửa: Hai cạnh + góc xen giữa → định lý côsin.
- Tính p sai (p là nửa chu vi)Sửa: p=(a+b+c)/2.
Quy trình
Quy trình giải
Nhận dạng tam giác và yếu tố
Xác định các yếu tố đã biết: cạnh a,b,c và góc A,B,C; chọn định lý phù hợp.
Áp dụng định lý sin
a/sinA = b/sinB = c/sinC = 2R dùng khi biết 1 cạnh + 2 góc hoặc 2 cạnh + 1 góc đối.
Áp dụng định lý cosin
a² = b²+c²−2bc·cosA dùng khi biết 2 cạnh + 1 góc xen giữa hoặc biết 3 cạnh.
💡 Từ 3 cạnh: cosA=(b²+c²-a²)/2bc
Tính diện tích tam giác
S = (1/2)bc·sinA = √(p(p−a)(p−b)(p−c)) với p = (a+b+c)/2 (Heron).
Kiểm tra kết quả
Kiểm tra tổng ba góc bằng 180°; cạnh lớn đối diện góc lớn; A+B+C=π.
Ví dụ 1/3
Tính độ dài cạnh thứ ba
Ví dụ 2/3
Tìm góc khi biết ba cạnh
Ví dụ 3/3
Tính diện tích tam giác
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Dùng định lý sin hoặc cosin để tìm cạnh/góc còn thiếu trong tam giác.
- 1Xác định yếu tố đã biết
- 2Chọn định lý phù hợp
- 3Giải phương trình tìm ẩn số
⚠️ Định lý sin tiện khi biết cặp cạnh-góc đối diện
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Hệ thức lượng cho phép "đo gián tiếp" những khoảng cách và góc không thể đo trực tiếp.
Thú vị: Người xưa đo được bán kính Trái Đất và khoảng cách tới Mặt Trăng chỉ bằng định lý sin/côsin và vài góc đo được — sức mạnh của hệ thức lượng trong tam giác!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Trong tam giác , hệ thức nào sau đây sai?
Tam giác vuông tại có , . Độ dài cạnh bằng:
Tam giác vuông tại có , . Diện tích tam giác bằng:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học