Trang 1: Định nghĩa Phương trình bậc hai một ẩn
Mạch 1/4
Định nghĩa Phương trình bậc hai một ẩn
Phương trình bậc hai một ẩn là phương trình có dạng tổng quát , với là ẩn số và là các hệ số cho trước. Điều kiện quan trọng là , nếu thì phương trình chỉ còn là bậc nhất.
Phương trình nào sau đây là phương trình bậc hai một ẩn?
Mạch 2/4
Biệt thức Delta và số nghiệm
Để xác định số nghiệm của phương trình bậc hai (), ta tính biệt thức . Nếu , phương trình có hai nghiệm phân biệt. Nếu , phương trình có nghiệm kép. Nếu , phương trình vô nghiệm thực.
Cho phương trình . Tính biệt thức và xác định số nghiệm của phương trình.
Mạch 3/4
Công thức nghiệm phương trình bậc hai
Khi phương trình bậc hai () có nghiệm (), ta sử dụng công thức nghiệm. Nếu , hai nghiệm phân biệt là và . Nếu , nghiệm kép là .
Phương trình có hai nghiệm phân biệt là:
Mạch 4/4
Hệ thức Vi-ét
Nếu phương trình bậc hai () có hai nghiệm (tức là ), thì theo hệ thức Vi-ét, ta có tổng hai nghiệm và tích hai nghiệm .
Cho phương trình . Theo hệ thức Vi-ét, tổng hai nghiệm của phương trình là:
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Dạng tổng quát của phương trình bậc hai một ẩn là với .
- Biệt thức quyết định số nghiệm của phương trình.
- Nếu , phương trình có hai nghiệm phân biệt .
- Nếu , phương trình có nghiệm kép .
- Nếu , phương trình vô nghiệm thực.
- Hệ thức Vi-ét: và (khi ).
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Quên điều kiện khi xác định phương trình bậc hai, dẫn đến nhầm lẫn với phương trình bậc nhất.Sửa: Luôn kiểm tra hệ số đầu tiên. Nếu , phương trình không phải là bậc hai và cần giải theo cách của phương trình bậc nhất.
- Sai dấu khi tính biệt thức hoặc khi áp dụng công thức nghiệm, đặc biệt với các hệ số âm.Sửa: Cẩn thận khi thay thế giá trị vào công thức, đặc biệt là các giá trị âm. Luôn viết rõ ràng để tránh nhầm lẫn dấu.
- Áp dụng hệ thức Vi-ét mà không kiểm tra điều kiện phương trình có nghiệm ().Sửa: Trước khi sử dụng hệ thức Vi-ét, luôn tính và đảm bảo rằng . Nếu , phương trình không có nghiệm thực nên không thể áp dụng Vi-ét.
Quy trình
Quy trình giải
Đưa về dạng chuẩn
Chuyển phương trình về dạng và xác định các hệ số (nhớ ).
💡 Cẩn thận với dấu của các hệ số khi chuyển vế.
Tính biệt thức Delta
Tính giá trị của biệt thức .
💡 Kiểm tra kỹ các phép tính bình phương và nhân, đặc biệt khi có số âm.
Xét dấu Delta
Dựa vào dấu của để xác định số nghiệm của phương trình.
💡 Ba trường hợp: (hai nghiệm), (nghiệm kép), (vô nghiệm).
Áp dụng công thức
Sử dụng công thức nghiệm tương ứng với từng trường hợp của để tìm nghiệm .
💡 Ghi nhớ chính xác các công thức nghiệm để tránh sai sót.
Kết luận nghiệm
Viết rõ ràng các nghiệm của phương trình (nếu có).
Ví dụ 1/3
Ví dụ 1: Giải phương trình với hai nghiệm phân biệt
Ví dụ 2/3
Ví dụ 2: Phương trình có nghiệm kép
Ví dụ 3/3
Ví dụ 3: Ứng dụng hệ thức Vi-ét
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Tìm tất cả các giá trị của ẩn thỏa mãn phương trình bậc hai đã cho.
- 1Đưa về dạng chuẩn
- 2Xác định
- 3Tính
- 4Áp dụng công thức nghiệm
- 5Kết luận
⚠️ Luôn kiểm tra lại các bước tính toán để tránh sai sót.
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Phương trình bậc hai được sử dụng rộng rãi để mô tả các mối quan hệ không tuyến tính trong nhiều lĩnh vực khoa học và kỹ thuật.
Thú vị: Các phương pháp giải phương trình bậc hai đã được biết đến từ thời Babylon cổ đại, khoảng 4000 năm trước, và được các nhà toán học Ấn Độ, Ả Rập phát triển thêm trước khi công thức nghiệm tổng quát được hoàn thiện ở châu Âu.
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Phương trình có các hệ số là:
Không dùng công thức, nhẩm nghiệm của phương trình .
Phương trình có các hệ số là:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học