Trang 1: Nhắc lại khái niệm và Định nghĩa
Mạch 1/3
Nhắc lại khái niệm và Định nghĩa
Hai tam giác đồng dạng nếu có các góc tương ứng bằng nhau và các cạnh tương ứng tỉ lệ. Với tam giác vuông (có một góc ), hai tam giác vuông đồng dạng nếu chúng có các góc tương ứng bằng nhau và các cạnh tương ứng tỉ lệ. Điều này có nghĩa là tỉ số các cạnh góc vuông và cạnh huyền của tam giác này bằng tỉ số các cạnh tương ứng của tam giác kia.
Hai tam giác vuông vuông tại và vuông tại có và . Chúng có đồng dạng không?
Mạch 2/3
Dấu hiệu nhận biết (AA)
Dấu hiệu phổ biến nhất để nhận biết hai tam giác vuông đồng dạng là dựa vào góc nhọn. Hai tam giác vuông (vuông tại ) và (vuông tại ) đồng dạng nếu chúng có một cặp góc nhọn tương ứng bằng nhau, ví dụ . Nếu có một cặp góc nhọn bằng nhau, thì cặp góc nhọn còn lại cũng sẽ bằng nhau (), do đó hai tam giác đồng dạng theo trường hợp Góc - Góc (AA).
Cho vuông tại và vuông tại . Nếu và , thì hai tam giác này:
Mạch 3/3
Tính chất tỉ lệ
Nếu hai tam giác vuông đồng dạng, tỉ số giữa các cạnh tương ứng của chúng bằng một hằng số , gọi là tỉ số đồng dạng. Cụ thể, nếu (vuông tại ), thì . Tỉ số này cũng áp dụng cho các đường cao tương ứng, tỉ số chu vi, và bình phương tỉ số này áp dụng cho tỉ số diện tích.
Cho với tỉ số đồng dạng . Nếu diện tích là , thì diện tích là bao nhiêu?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Dấu hiệu Góc - Góc (AA) là điều kiện chính để hai tam giác vuông đồng dạng: một cặp góc nhọn tương ứng bằng nhau.
- Nếu (vuông tại ), thì .
- Tỉ số đường cao tương ứng bằng tỉ số đồng dạng .
- Tỉ số chu vi bằng tỉ số đồng dạng .
- Tỉ số diện tích bằng (bình phương tỉ số đồng dạng).
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Xác định sai các cặp đỉnh tương ứng khi viết kí hiệu đồng dạng, dẫn đến sai tỉ số cạnh.Sửa: Luôn đảm bảo các đỉnh tương ứng của các góc bằng nhau phải đặt ở vị trí tương ứng trong kí hiệu đồng dạng (ví dụ: nếu , , ).
- Nhầm lẫn giữa đồng dạng và bằng nhau của hai tam giác.Sửa: Nhớ rằng đồng dạng chỉ yêu cầu các góc bằng nhau và các cạnh tỉ lệ, còn bằng nhau yêu cầu các cạnh và các góc tương ứng phải bằng nhau.
- Quên rằng chỉ cần một cặp góc nhọn bằng nhau là đủ cho tam giác vuông đồng dạng.Sửa: Luôn nhớ rằng hai tam giác vuông đã có sẵn một góc bằng nhau, nên chỉ cần thêm một cặp góc nhọn bằng nhau là đủ điều kiện AA.
Quy trình
Quy trình giải
Xác định tam giác vuông
Nhận diện các tam giác vuông có trong bài toán. Ghi rõ đỉnh vuông góc của mỗi tam giác.
Tìm cặp góc nhọn bằng nhau
Tìm một cặp góc nhọn tương ứng bằng nhau giữa hai tam giác vuông. Có thể là góc chung, góc so le trong, hoặc góc phụ với một góc đã biết.
Kết luận đồng dạng
Dựa vào dấu hiệu Góc - Góc (AA), kết luận hai tam giác vuông đồng dạng và viết đúng kí hiệu đồng dạng (ví dụ: ).
💡 Đảm bảo thứ tự các đỉnh trong kí hiệu đồng dạng phải tương ứng với các góc bằng nhau.
Lập tỉ số cạnh
Từ kết luận đồng dạng, lập các tỉ số giữa các cặp cạnh tương ứng. Ví dụ: .
Giải bài toán
Sử dụng các tỉ số cạnh đã lập để tính toán độ dài cạnh chưa biết hoặc chứng minh các hệ thức theo yêu cầu của bài toán.
💡 Cẩn thận trong các phép tính đại số và biến đổi tỉ lệ thức.
Ví dụ 1/3
Tính độ dài cạnh chưa biết
Ví dụ 2/3
Chứng minh hệ thức hình học
Ví dụ 3/3
Ứng dụng đo chiều cao
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Dạng bài tập yêu cầu tính độ dài một cạnh của tam giác vuông khi biết các cạnh khác và có tam giác đồng dạng.
- 1Xác định tam giác vuông
- 2Tìm góc bằng nhau
- 3Kết luận đồng dạng
- 4Lập tỉ số cạnh
- 5Giải phương trình
⚠️ Luôn vẽ hình minh họa để dễ dàng hình dung và xác định các cạnh tương ứng.
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Đồng dạng của tam giác vuông được ứng dụng rộng rãi trong đo đạc và thiết kế, giúp xác định kích thước gián tiếp của các vật thể hoặc khoảng cách khó tiếp cận.
Thú vị: Nhà toán học Hy Lạp cổ đại Thales được cho là người đầu tiên sử dụng nguyên lí đồng dạng của tam giác để đo chiều cao của các kim tự tháp Ai Cập bằng cách so sánh bóng của kim tự tháp với bóng của một cây gậy có chiều cao biết trước.
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Tam giác đồng dạng với tam giác . Biết cm và cạnh tương ứng cm. Tính tỉ số đồng dạng .
Tam giác đồng dạng với tam giác . Biết cm và cạnh tương ứng cm. Tính tỉ số đồng dạng .
Tam giác đồng dạng với tam giác . Biết cm và cạnh tương ứng cm. Tính tỉ số đồng dạng .
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học