Trang 1: Khái niệm hai tam giác đồng dạng
Mạch 1/4
Khái niệm hai tam giác đồng dạng
Hai tam giác được gọi là đồng dạng nếu chúng có các góc tương ứng bằng nhau và các cạnh tương ứng tỉ lệ. Ký hiệu . Điều này có nghĩa là , , và , với là tỉ số đồng dạng. Tuy nhiên, để chứng minh hai tam giác đồng dạng, ta chỉ cần sử dụng một trong ba trường hợp đặc biệt sau.
Cho . Phát biểu nào sau đây là ĐÚNG?
Mạch 2/4
Trường hợp đồng dạng Cạnh - Cạnh - Cạnh (c.c.c.)
Nếu ba cạnh của tam giác này tỉ lệ với ba cạnh của tam giác kia, thì hai tam giác đó đồng dạng. Cụ thể, nếu và thỏa mãn , thì . Trường hợp này hữu ích khi ta biết độ dài cả ba cạnh của hai tam giác.
Cho có và có . Theo trường hợp c.c.c., hai tam giác này:
Mạch 3/4
Trường hợp đồng dạng Cạnh - Góc - Cạnh (c.g.c.)
Nếu hai cạnh của tam giác này tỉ lệ với hai cạnh của tam giác kia và góc xen giữa hai cặp cạnh đó bằng nhau, thì hai tam giác đó đồng dạng. Ví dụ, nếu và , thì . Lưu ý góc bằng nhau phải là góc tạo bởi các cặp cạnh tỉ lệ.
Cho và có và . Hai tam giác này đồng dạng theo trường hợp:
Mạch 4/4
Trường hợp đồng dạng Góc - Góc (g.g.)
Nếu hai góc của tam giác này lần lượt bằng hai góc của tam giác kia, thì hai tam giác đó đồng dạng. Cụ thể, nếu và , thì . Trường hợp này thường dùng nhất vì chỉ cần tìm hai cặp góc bằng nhau. Góc thứ ba sẽ tự động bằng nhau do tổng ba góc trong một tam giác là .
Cho có và có . Hai tam giác này:
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Hai tam giác và đồng dạng khi các góc tương ứng bằng nhau và các cạnh tương ứng tỉ lệ.
- c.c.c.: Nếu , thì .
- c.g.c.: Nếu và , thì .
- g.g.: Nếu và , thì .
- Tỉ số đồng dạng là tỉ số giữa các cạnh tương ứng của hai tam giác đồng dạng.
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Xác định sai các cặp cạnh tương ứng hoặc góc tương ứng khi lập tỉ số hoặc so sánh.Sửa: Luôn vẽ hình rõ ràng và đánh dấu các đỉnh, góc, cạnh tương ứng một cách cẩn thận. Ví dụ, nếu , thì cạnh tương ứng với , góc tương ứng với .
- Áp dụng trường hợp c.g.c. nhưng góc bằng nhau không phải là góc xen giữa hai cặp cạnh tỉ lệ.Sửa: Đảm bảo rằng góc bằng nhau phải nằm giữa hai cạnh mà ta đang xét tỉ lệ. Ví dụ, nếu dùng , thì góc phải là .
Quy trình
Quy trình giải
Đọc hiểu đề bài
Phân tích yêu cầu bài toán, xác định các tam giác và thông tin đã cho (cạnh, góc) như . Đọc kỹ đề bài để hiểu rõ mục tiêu (chứng minh đồng dạng, tính cạnh/góc) và các dữ kiện có sẵn.
Vẽ hình minh họa
Minh họa bài toán bằng một hình vẽ chính xác, đánh dấu các điểm, cạnh, góc đã biết. Một hình vẽ rõ ràng giúp dễ dàng hình dung mối quan hệ giữa các yếu tố và nhận diện các cặp góc bằng nhau hoặc cạnh tỉ lệ.
Xác định trường hợp
Dựa vào các thông tin đã có, lựa chọn trường hợp đồng dạng phù hợp (g.g., c.c.c., hay c.g.c.). Nếu có nhiều góc, nghĩ đến g.g.; nếu có nhiều cạnh, nghĩ đến c.c.c.; nếu có cả cạnh và góc xen giữa, nghĩ đến c.g.c.
Lập luận chứng minh
Trình bày các bước lập luận logic để chứng minh hai tam giác đồng dạng theo trường hợp đã chọn. Liệt kê các điều kiện (góc bằng nhau, cạnh tỉ lệ) và sử dụng các định lí, tính chất đã học để chứng minh chúng.
Áp dụng kết quả
Sử dụng tính chất của tam giác đồng dạng (các cạnh tỉ lệ, các góc tương ứng bằng nhau) để giải quyết yêu cầu cụ thể của bài toán. Sau khi chứng minh đồng dạng, ta có thể lập các tỉ số cạnh tương ứng để tìm độ dài chưa biết hoặc suy ra các góc bằng nhau.
Ví dụ 1/3
Chứng minh đồng dạng bằng trường hợp Góc - Góc
Ví dụ 2/3
Tìm độ dài cạnh bằng trường hợp Cạnh - Góc - Cạnh
Ví dụ 3/3
Xác định đồng dạng bằng trường hợp Cạnh - Cạnh - Cạnh
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Chứng minh hai tam giác đã cho đồng dạng với nhau.
- 1Xác định hai tam giác
- 2Tìm cặp góc bằng nhau
- 3Lập tỉ số cạnh
- 4Kết luận trường hợp
⚠️ Thường sử dụng trường hợp g.g. hoặc c.g.c. khi có góc chung/đối đỉnh.
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Các trường hợp đồng dạng của tam giác được ứng dụng rộng rãi để đo đạc gián tiếp, thiết kế và xây dựng trong nhiều lĩnh vực thực tế.
Thú vị: Khái niệm về tam giác đồng dạng đã được các nhà toán học Hy Lạp cổ đại như Thales và Euclid nghiên cứu và ứng dụng từ hàng nghìn năm trước để đo chiều cao kim tự tháp hoặc khoảng cách tàu thuyền trên biển.
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học