ThoátLý thuyếtPhép chia hết - ước và bội của số nguyên Công cụ
1/12

Trang 1: 1. Phép chia hết và Định nghĩa ước, bội

Mạch 1/3

1. Phép chia hết và Định nghĩa ước, bội

Trong tập hợp số nguyên, ta nói aa chia hết cho bb (với b≠0b \neq 0) nếu tồn tại số nguyên qq sao cho a=b⋅qa = b \cdot q. Kí hiệu là a⋮ba \vdots b. Khi đó, aa được gọi là bội của bb, và bb được gọi là ước của aa. Ví dụ, 1010 chia hết cho −2-2 vì 10=(−2)⋅(−5)10 = (-2) \cdot (-5). Vậy 1010 là bội của −2-2, còn −2-2 là ước của 1010.

Cho a=15a = 15 và b=−3b = -3. Khẳng định nào sau đây là đúng?

Mạch 2/3

2. Tập hợp Ước và Bội

Số nguyên bb là ước của aa nếu a⋮ba \vdots b. Tập hợp các ước của aa kí hiệu là U(a)U(a). Nếu bb là ước của aa (a≠0a \neq 0), thì −b-b cũng là ước của aa. Ví dụ: U(6)={1;−1;2;−2;3;−3;6;−6}U(6) = \{1; -1; 2; -2; 3; -3; 6; -6\}. Số aa là bội của bb nếu a⋮ba \vdots b. Tập hợp các bội của bb (b≠0b \neq 0) kí hiệu là B(b)B(b). Ví dụ: B(3)={… ;−6;−3;0;3;6;… }B(3) = \{\dots; -6; -3; 0; 3; 6; \dots\}.

Tập hợp các ước của 44 là:

Mạch 3/3

3. Tính chất cơ bản của phép chia hết

Cho các số nguyên a,b,ca, b, c. Nếu a⋮ba \vdots b và b⋮cb \vdots c thì a⋮ca \vdots c (tính chất bắc cầu). Nếu a⋮ca \vdots c và b⋮cb \vdots c thì (a+b)⋮c(a+b) \vdots c và (a−b)⋮c(a-b) \vdots c (tính chất chia hết của tổng/hiệu). Nếu a⋮ba \vdots b thì a⋅m⋮ba \cdot m \vdots b với mọi số nguyên mm (tính chất chia hết của tích). Đặc biệt, 00 chia hết cho mọi số nguyên khác 00.

Cho a=12a = 12, b=3b = 3, c=6c = 6. Biết a⋮ba \vdots b và b⋮cb \vdots c. Khẳng định nào sau đây là đúng?

Ghi nhớ

Điểm cần nhớ

  • Số nguyên aa chia hết cho số nguyên bb (b≠0b \neq 0) nếu có số nguyên qq sao cho a=b⋅qa = b \cdot q.
  • Nếu a⋮ba \vdots b, thì aa là bội của bb, và bb là ước của aa.
  • Tập hợp các ước của một số nguyên aa luôn bao gồm các số dương và các số âm tương ứng (trừ 00).
  • Tập hợp các bội của một số nguyên bb (b≠0b \neq 0) là vô hạn, bao gồm cả số 00 và các số âm.

Lỗi hay gặp

Lỗi hay gặp

  • Khi tìm ước hoặc bội của một số nguyên, học sinh thường chỉ liệt kê các số dương mà bỏ qua các số âm.
    Sửa: Luôn nhớ rằng nếu bb là ước của aa, thì −b-b cũng là ước của aa. Tương tự, bội của aa bao gồm a⋅ka \cdot k với kk là số nguyên, không chỉ số tự nhiên.
  • Nhầm lẫn giữa khái niệm ước và bội. Ví dụ, cho rằng 66 là ước của 22 thay vì 22 là ước của 66.
    Sửa: Nhắc lại định nghĩa: a⋮ba \vdots b thì aa là bội, bb là ước. 'Bội' thường là số lớn hơn (hoặc bằng) về giá trị tuyệt đối, 'ước' thường là số nhỏ hơn (hoặc bằng) về giá trị tuyệt đối.

Quy trình

Quy trình giải

1

Xác định Yêu cầu

Đọc kĩ đề bài để biết cần tìm ước, bội hay kiểm tra phép chia hết của số nguyên aa và bb.

2

Áp dụng Định nghĩa

Sử dụng định nghĩa: a⋮ba \vdots b nếu a=b⋅qa = b \cdot q với q∈Zq \in \mathbb{Z}.

💡 Nhớ rằng b≠0b \neq 0 khi xét phép chia.

3

Tìm Ước/Bội

Để tìm ước của aa, tìm các số nguyên bb sao cho a÷ba \div b là số nguyên. Để tìm bội của bb, nhân bb với các số nguyên k∈Zk \in \mathbb{Z} (b⋅kb \cdot k).

💡 Luôn xét cả giá trị dương và âm.

4

Kiểm tra và Kết luận

Sau khi tìm được các giá trị, kiểm tra lại bằng cách thực hiện phép nhân hoặc chia ngược lại để đảm bảo tính đúng đắn. Trình bày kết quả rõ ràng.

Ví dụ 1/3

Kiểm tra phép chia hết

VÍ DỤ 1 · Kiểm tra phép chia hết
L2
Kiểm tra xem các khẳng định sau đúng hay sai, giải thích: 1. 24⋮(−4)24 \vdots (-4) 2. (−15)⋮2(-15) \vdots 2 3. 0⋮70 \vdots 7

Ví dụ 2/3

Tìm ước của một số nguyên

VÍ DỤ 2 · Tìm ước của một số nguyên
L2
Tìm tất cả các ước của số nguyên 1818.

Ví dụ 3/3

Tìm bội của một số nguyên

VÍ DỤ 3 · Tìm bội của một số nguyên
L1
Tìm năm bội của số nguyên −5-5.

Dạng toán

Dạng toán thường gặp

Xác định xem một số nguyên có chia hết cho một số nguyên khác hay không.

  1. 1Thực hiện phép chia.
  2. 2Kiểm tra kết quả là số nguyên?
  3. 3Kết luận đúng/sai.

⚠️ Chú ý đến dấu của kết quả.

Ứng dụng

Toán này dùng ở đâu

Khái niệm ước và bội được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống hàng ngày để phân chia, sắp xếp đồ vật hoặc tính toán các chu kỳ lặp lại.

Chia đều đồ vật: Khi cần chia đều 2424 cái kẹo cho một nhóm bạn sao cho mỗi bạn nhận được số kẹo như nhau và không thừa cái nào, số lượng bạn bè phải là một ước của 2424 (ví dụ: 2,3,4,6,8,122, 3, 4, 6, 8, 12 người).
Lập lịch trình: Hai chuyến xe buýt cùng xuất phát lúc 77 giờ sáng. Chuyến A cứ 1515 phút lại chạy một chuyến, chuyến B cứ 2020 phút lại chạy một chuyến. Để biết khi nào hai chuyến xe buýt lại cùng xuất phát một lần nữa, ta cần tìm bội chung của 1515 và 2020 (bội chung nhỏ nhất là 6060 phút, tức là sau 11 giờ).

Thú vị: Số 00 là bội của mọi số nguyên khác 00, nhưng lại không có ước nào là 00 vì phép chia cho 00 không được định nghĩa.

Bài tập thử

Làm thử vài câu

1

Số 64 có chia hết cho 8 không?

2

Số 15 có chia hết cho 5 không?

3

Số 28 có chia hết cho 7 không?

Còn hàng trăm bài tập nữa

Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn

Bắt đầu luyện

Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)

Luyện tập