Trang 1: Mở rộng phân số
Mạch 1/4
Mở rộng phân số
Mở rộng phân số là tạo ra một phân số mới bằng với phân số ban đầu bằng cách nhân cả tử số và mẫu số với cùng một số nguyên khác . Quy tắc là: với và . Việc này giúp đưa các phân số về cùng mẫu số để dễ dàng so sánh hoặc thực hiện phép tính. Ví dụ, mở rộng với ta được .
Để mở rộng phân số với số , ta được phân số nào?
Mạch 2/4
Nhận biết phân số bằng nhau (Cách 1)
Hai phân số được coi là bằng nhau nếu chúng có cùng giá trị. Một cách để nhận biết là sử dụng quy tắc mở rộng hoặc rút gọn. Nếu ta có thể biến đổi phân số này thành phân số kia bằng cách nhân hoặc chia cả tử và mẫu cho cùng một số nguyên khác , thì chúng bằng nhau. Ví dụ, và bằng nhau vì hoặc .
Mạch 3/4
Nhận biết phân số bằng nhau (Cách 2)
Một phương pháp hiệu quả khác để kiểm tra hai phân số và có bằng nhau hay không là dùng quy tắc tích chéo. Hai phân số này bằng nhau khi và chỉ khi tích của tử số phân số thứ nhất với mẫu số phân số thứ hai bằng tích của mẫu số phân số thứ nhất với tử số phân số thứ hai. Tức là: . Điều kiện là và .
Mạch 4/4
Áp dụng quy tắc tích chéo
Quy tắc tích chéo rất hữu ích để xác định nhanh sự bằng nhau của hai phân số mà không cần quy đồng. Ví dụ, để kiểm tra và có bằng nhau không, ta tính tích chéo: và . Vì , nên .
Theo quy tắc tích chéo, hai phân số và có bằng nhau không?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Mở rộng phân số: với .
- Phân số bằng nhau khi chúng biểu diễn cùng một giá trị.
- Quy tắc tích chéo: khi và chỉ khi (với ).
- Việc mở rộng phân số giúp quy đồng mẫu số để so sánh, cộng, trừ.
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Nhân tử số và mẫu số với hai số khác nhau khi mở rộng phân số, ví dụ: .Sửa: Luôn nhớ phải nhân (hoặc chia) cả tử số và mẫu số của phân số với CÙNG MỘT số nguyên khác . Tức là: .
- Quên điều kiện số dùng để mở rộng phân số phải khác , hoặc mẫu số của phân số phải khác .Sửa: Luôn kiểm tra điều kiện và mẫu số (hoặc ) khi áp dụng các quy tắc về phân số. Nếu , ta sẽ có , đây là biểu thức không xác định.
- Khi kiểm tra phân số bằng nhau bằng tích chéo, tính sai tích chéo hoặc nhầm lẫn giữa tử và mẫu, ví dụ so sánh và lại tính và .Sửa: Nhớ rằng tích chéo là tử số của phân số này nhân với mẫu số của phân số kia. Cụ thể: khi và chỉ khi .
Quy trình
Quy trình giải
Xác định mục tiêu
Bạn muốn mở rộng phân số, hay kiểm tra hai phân số có bằng nhau, hay tìm số chưa biết trong một đẳng thức phân số?
Chọn phương pháp
Nếu mở rộng: nhân tử và mẫu với cùng số . Nếu kiểm tra bằng nhau: dùng tích chéo hoặc rút gọn/mở rộng về cùng mẫu. Nếu tìm số chưa biết: dùng tích chéo để lập phương trình.
Thực hiện tính toán
Áp dụng đúng quy tắc đã chọn. Ví dụ, tính các tích chéo hoặc thực hiện phép nhân/chia cho tử và mẫu.
Kiểm tra kết quả
Sau khi có kết quả, hãy xem xét lại xem nó có hợp lí không, đặc biệt là với các điều kiện như mẫu số khác hoặc số dùng để mở rộng khác .
Ví dụ 1/3
Mở rộng phân số
Ví dụ 2/3
Kiểm tra phân số bằng nhau
Ví dụ 3/3
Tìm số chưa biết
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Cho một phân số và một yêu cầu về tử số hoặc mẫu số mới, tìm phân số tương đương.
- 1Xác định số cần nhân (m)
- 2Nhân tử và mẫu với m
- 3Viết phân số mới
⚠️ Luôn nhân cả tử và mẫu với CÙNG MỘT số khác .
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Khái niệm mở rộng phân số và phân số bằng nhau được ứng dụng rộng rãi trong đời sống, đặc biệt là khi cần chia sẻ hoặc so sánh các phần của một tổng thể.
Thú vị: Khái niệm phân số đã xuất hiện từ thời Ai Cập cổ đại, khoảng năm trước Công nguyên, với cách viết đặc biệt cho các phân số có tử số là (gọi là phân số đơn vị).
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Điền số thích hợp: . Số ở dấu là:
Điền số thích hợp: . Số ở dấu là:
Điền số thích hợp: . Số ở dấu là:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học