MathVN — Học Toán đúng cách

1/12

Trang 1: 1. Giới thiệu Biểu đồ tranh

Mạch 1/4

1. Giới thiệu Biểu đồ tranh

Biểu đồ tranh sử dụng các hình ảnh (biểu tượng) để biểu diễn số liệu. Mỗi biểu tượng đại diện cho một số lượng nhất định, được ghi rõ trong phần chú thích. Biểu đồ này giúp ta hình dung trực quan về dữ liệu. Các thành phần chính gồm tiêu đề, các đối tượng được thống kê, biểu tượng và chú thích giải thích ý nghĩa của biểu tượng.

Biểu đồ tranh sử dụng yếu tố nào để biểu diễn số liệu?

Mạch 2/4

2. Cách đọc Biểu đồ tranh

Để đọc biểu đồ tranh, trước hết cần đọc tiêu đề để nắm nội dung. Tiếp theo, xem chú thích để biết mỗi biểu tượng đại diện cho bao nhiêu đơn vị. Cuối cùng, đếm số lượng biểu tượng cho từng đối tượng và nhân với giá trị mỗi biểu tượng để có số liệu cụ thể.

Khi đọc biểu đồ tranh, bước nào là quan trọng để biết giá trị mỗi biểu tượng?

Mạch 3/4

3. Giới thiệu Biểu đồ cột

Biểu đồ cột dùng các hình chữ nhật có chiều cao tỉ lệ với số liệu để biểu diễn. Trục ngang thường biểu diễn các đối tượng, còn trục đứng biểu diễn các giá trị số liệu tương ứng. Chiều cao của mỗi cột cho biết giá trị của đối tượng đó. Biểu đồ cột có tiêu đề, trục ngang, trục đứng và các cột.

Trong biểu đồ cột, yếu tố nào thể hiện giá trị của số liệu?

Mạch 4/4

4. Cách đọc Biểu đồ cột

Để đọc biểu đồ cột, ta bắt đầu bằng việc đọc tiêu đề để hiểu nội dung. Sau đó, xác định các đối tượng trên trục ngang và thang đo trên trục đứng. Cuối cùng, nhìn vào đỉnh của mỗi cột và đối chiếu với trục đứng để xác định giá trị số liệu tương ứng.

Để xác định giá trị của một đối tượng trong biểu đồ cột, ta cần làm gì?

Ghi nhớ

Điểm cần nhớ

Biểu đồ tranh dùng hình ảnh, mỗi hình đại diện cho một giá trị $k$ nhất định.
Biểu đồ cột dùng các cột hình chữ nhật, chiều cao cột tỉ lệ với giá trị số liệu.
Mỗi biểu đồ đều có tiêu đề và chú thích (hoặc trục số liệu) rõ ràng.
Đọc biểu đồ cần xác định giá trị mỗi biểu tượng/cột và đơn vị đo.
Biểu đồ giúp so sánh dữ liệu và rút ra nhận xét nhanh chóng.

Lỗi hay gặp

Không đọc hoặc đọc sai chú thích của biểu đồ tranh, dẫn đến tính toán sai số liệu thực tế. Ví dụ, nếu $1$ hình $\text{ \includegraphics[width=0.5cm]{hinh_nguoi}}$ đại diện cho $5$ học sinh nhưng lại tính là $1$ học sinh.
Sửa: Luôn đọc kỹ phần chú thích (hoặc giá trị trên trục số liệu) trước khi tính toán. Đảm bảo hiểu rõ $1$ biểu tượng hoặc $1$ đơn vị trên trục số liệu tương ứng với bao nhiêu giá trị thực tế.
Nhầm lẫn giữa các đối tượng trên trục ngang hoặc đọc sai giá trị trên trục đứng của biểu đồ cột. Ví dụ, đọc giá trị của cột "Tháng $3$ " thành "Tháng $4$ " hoặc ước lượng sai chiều cao cột.
Sửa: Cần cẩn thận khi đối chiếu đỉnh cột với trục số liệu. Dùng thước kẻ nếu cần để đảm bảo đọc chính xác giá trị tương ứng trên trục đứng. Kiểm tra kỹ tên các đối tượng trên trục ngang.
Không chú ý đến đơn vị của số liệu trên biểu đồ (ví dụ: nghìn đồng, triệu tấn, phần trăm).
Sửa: Luôn ghi nhớ và nêu rõ đơn vị khi trả lời các câu hỏi liên quan đến số liệu từ biểu đồ. Ví dụ, nếu biểu đồ thể hiện "Sản lượng lúa (nghìn tấn)", thì kết quả phải có đơn vị là "nghìn tấn".

Quy trình

Quy trình giải

Đọc tiêu đề

Đọc kỹ tiêu đề của biểu đồ để hiểu nội dung chính mà biểu đồ muốn truyền tải.

Xác định loại biểu đồ

Nhận biết đây là biểu đồ tranh hay biểu đồ cột để áp dụng cách đọc phù hợp.

Hiểu chú thích/trục

Với biểu đồ tranh, đọc chú thích để biết giá trị của mỗi hình ảnh. Với biểu đồ cột, đọc tên các trục và các vạch chia trên trục số liệu để hiểu đơn vị và giá trị.

Thu thập số liệu

Đối chiếu từng đối tượng với số lượng hình ảnh (biểu đồ tranh) hoặc chiều cao cột (biểu đồ cột) để lấy ra các số liệu cụ thể.

Phân tích và trả lời

Sử dụng các số liệu đã thu thập để so sánh, tính toán hoặc trả lời các câu hỏi được đặt ra. Luôn ghi rõ đơn vị của số liệu.

Ví dụ 1/2

Đọc số liệu từ biểu đồ tranh

VÍ DỤ 1 · Đọc số liệu từ biểu đồ tranh

Biểu đồ tranh sau đây thể hiện số lượng sách đã đọc của các bạn trong tổ 1 lớp 6A trong một tháng. Mỗi hình 📖 đại diện cho 2 quyển sách. | Tên bạn | Số lượng sách đã đọc | |---|---| | An | 📖📖📖 | | Bình | 📖📖📖📖 | | Chi | 📖📖📖📖📖 | Em hãy cho biết bạn nào đọc nhiều sách nhất và bạn đó đọc bao nhiêu quyển?

Ví dụ 2/2

Đọc và so sánh số liệu từ biểu đồ cột

VÍ DỤ 2 · Đọc và so sánh số liệu từ biểu đồ cột

Biểu đồ cột sau đây thể hiện số lượng học sinh tham gia các câu lạc bộ (CLB) của trường THCS Hòa Bình. \begin{tikzpicture} \begin{axis}[ ybar, bar width=0.8cm, enlarge x limits=0.2, ylabel={Số lượng học sinh}, symbolic x coords={Bóng đá,Bóng rổ,Cờ vua,Mỹ thuật}, xtick=data, nodes near coords, ymin=0, ymax=50, title={Số lượng học sinh tham gia các CLB}, ytick={0,10,20,30,40,50} ] \addplot coordinates {(Bóng đá,45) (Bóng rổ,30) (Cờ vua,25) (Mỹ thuật,40)}; \end{axis} \end{tikzpicture} Em hãy cho biết CLB nào có số lượng học sinh tham gia ít nhất và CLB đó có bao nhiêu học sinh?

Dạng toán

Dạng toán thường gặp

Từ biểu đồ tranh hoặc biểu đồ cột đã cho, xác định số liệu cụ thể của một đối tượng hoặc một nhóm đối tượng.

1Đọc tiêu đề, chú thích/trục.
2Xác định đối tượng cần tìm.
3Tìm số liệu tương ứng.
4Nêu rõ kết quả kèm đơn vị.

⚠️ Cẩn thận với chú thích của biểu đồ tranh và vạch chia trên trục số của biểu đồ cột.

Ứng dụng

Toán này dùng ở đâu

Biểu đồ tranh và biểu đồ cột được sử dụng rộng rãi trong đời sống để trình bày thông tin một cách dễ hiểu, từ đó giúp mọi người đưa ra quyết định hoặc hiểu rõ hơn về một vấn đề.

Kinh doanh: Biểu đồ cột thể hiện doanh thu hàng tháng của một cửa hàng để so sánh hiệu quả kinh doanh giữa các tháng.

Giáo dục: Biểu đồ tranh biểu diễn số lượng học sinh đạt điểm giỏi trong các môn học để dễ dàng nhận biết môn nào có nhiều học sinh giỏi nhất.

Y tế: Biểu đồ cột minh họa số ca mắc bệnh theo từng tuần để theo dõi diễn biến dịch bệnh.

Thú vị: Biểu đồ cột được cho là do nhà kinh tế học người Scotland William Playfair phát minh vào cuối thế kỷ $18$ và được giới thiệu trong cuốn sách 'The Commercial and Political Atlas' của ông vào năm $1786$ .

Bài tập thử

Làm thử vài câu

Biểu đồ/bảng dưới đây cho biết số sản phẩm bán được của các cửa hàng. Giá trị ứng với "D" là bao nhiêu?

Cửa hàng	Số lượng
A	45
B	36
C	11
D	42

Biểu đồ/bảng dưới đây cho biết số lượt truy cập website mỗi ngày. Giá trị ứng với "Thứ Tư" là bao nhiêu?

Biểu đồ/bảng dưới đây cho biết số sản phẩm bán được của các cửa hàng. Giá trị ứng với "C" là bao nhiêu?

Còn hàng trăm bài tập nữa

Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn

Bắt đầu luyện

Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)

Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học