ThoátLý thuyếtQuan hệ song song trong không gian Công cụ
1/12

Trang 1: Hai đường thẳng song song và chéo nhau

Mạch 1/4

Hai đường thẳng song song và chéo nhau

Trong không gian, hai đường thẳng phân biệt có thể cắt nhau, song song hoặc chéo nhau. Hai đường thẳng được gọi là song song nếu chúng cùng nằm trong một mặt phẳng và không có điểm chung. Nếu hai đường thẳng không cùng nằm trong một mặt phẳng, chúng được gọi là chéo nhau.

Trong không gian, hai đường thẳng phân biệt không có điểm chung và không cùng nằm trong một mặt phẳng thì được gọi là:

Mạch 2/4

Đường thẳng song song với mặt phẳng

Một đường thẳng dd được gọi là song song với mặt phẳng (P)(P) nếu dd không có điểm chung với (P)(P). Dấu hiệu nhận biết là: nếu đường thẳng dd song song với một đường thẳng aa nằm trong mặt phẳng (P)(P) thì dd song song với (P)(P). Ký hiệu: d(P)d \parallel (P).

Cho đường thẳng dd và mặt phẳng (P)(P). Nếu dd song song với đường thẳng aa nằm trong (P)(P) thì ta có kết luận gì?

Mạch 3/4

Hai mặt phẳng song song

Hai mặt phẳng (P)(P)(Q)(Q) được gọi là song song với nhau nếu chúng không có điểm chung. Dấu hiệu nhận biết là: nếu mặt phẳng (P)(P) chứa hai đường thẳng cắt nhau aabb, mà aa song song với (Q)(Q)bb song song với (Q)(Q) thì (P)(P) song song với (Q)(Q). Ký hiệu: (P)(Q)(P) \parallel (Q).

Chọn phát biểu đúng về hai mặt phẳng song song (P)(P)(Q)(Q):

Mạch 4/4

Ứng dụng quan hệ song song

Các quan hệ song song trong không gian (đường thẳng - đường thẳng, đường thẳng - mặt phẳng, mặt phẳng - mặt phẳng) là công cụ mạnh mẽ để giải các bài toán hình học. Đặc biệt, chúng được sử dụng để xác định thiết diện của hình không gian khi cắt bởi một mặt phẳng. Ví dụ, dựng thiết diện của hình chóp khi mặt phẳng cắt đi qua một điểm và song song với đáy.

Quan hệ song song trong không gian thường được ứng dụng để làm gì?

Ghi nhớ

Điểm cần nhớ

  • Hai đt không đồng phẳng → chéo nhau
  • d//(P) ⟺ d không cắt (P)
  • Dấu hiệu d//(P): d song song một đường trong (P)
  • (P)//(Q): chứa hai đt cắt nhau cùng song song (Q)
  • Quan hệ song song dùng dựng thiết diện

Lỗi hay gặp

Lỗi hay gặp

  • Cho hai đt không cắt nhau là song song
    Sửa: Còn trường hợp chéo nhau trong không gian.
  • Kết luận (P)//(Q) chỉ từ một cặp đường song song
    Sửa: Cần hai đường cắt nhau trong (P) cùng song song (Q).
  • Nhầm đt nằm trong mp với đt song song mp
    Sửa: Song song nghĩa là KHÔNG có điểm chung.

Quy trình

Quy trình giải

1

Kiểm tra song song đường thẳng

a//b trong không gian: a,b không cắt nhau, không trùng nhau, và cùng nằm trong một mặt phẳng.

2

Chứng minh đt song song mp

a//(P): a không thuộc (P) và tồn tại b⊂(P) sao cho a//b.

💡 Thường tìm b là giao tuyến của hai mp

3

Chứng minh hai mp song song

(P)//(Q): tìm hai đường thẳng cắt nhau trong (P) đều song song với (Q); hoặc dùng tiên đề.

4

Hệ quả song song

Nếu a//(P) và (P)//(Q) thì a//(Q); nếu (P)//(Q) thì mọi đt trong (P) đều // (Q).

5

Ứng dụng trong hình chóp

Trong hình chóp, đường thẳng nối trung điểm hai cạnh bên song song với mặt đáy.

Ví dụ 1/2

Chứng minh hai đường thẳng chéo nhau

VÍ DỤ 1 · Chứng minh hai đường thẳng chéo nhau
L3
Cho hình chóp S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình thang không song song với ACACBDBD. Gọi M,NM, N lần lượt là trung điểm của SASASBSB. Chứng minh rằng MNMN chéo CDCD.

Ví dụ 2/2

Tìm thiết diện của mặt phẳng cắt

VÍ DỤ 2 · Tìm thiết diện của mặt phẳng cắt
L3
Cho hình chóp S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình bình hành. Mặt phẳng (α)(\alpha) đi qua AA, trung điểm MM của SCSC và cắt SBSB tại NN. Tìm thiết diện của hình chóp cắt bởi mặt phẳng (α)(\alpha) và chứng minh MNADMN \parallel AD.

Dạng toán

Dạng toán thường gặp

Chứng minh (P)//(Q) bằng cách tìm hai cặp đường thẳng song song thích hợp.

  1. 1Tìm hai đt a,b cắt nhau trong (P)
  2. 2Chứng minh a//(Q) và b//(Q)
  3. 3Kết luận (P)//(Q)

⚠️ Một cặp đt song song chưa đủ, cần hai đt cắt nhau

Ứng dụng

Toán này dùng ở đâu

Quan hệ song song giữ cho các bề mặt "đều nhau" — nguyên tắc cốt lõi trong xây dựng.

Xây dựng: Các tầng nhà là những mặt phẳng song song; dầm song song chịu lực đều.
Nội thất: Kệ, bậc thang song song đảm bảo tính thẩm mỹ và an toàn.
Đồ họa: Phép chiếu song song (isometric) trong game và bản vẽ kỹ thuật.

Thú vị: Tháp nghiêng Pisa nghiêng vì các tầng không còn song song với mặt đất — minh chứng \"phản diện\" cho tầm quan trọng của quan hệ song song trong xây dựng!

Bài tập thử

Làm thử vài câu

1

Đặc điểm nào sau đây là đúng với hình lăng trụ?

2

Qua phép chiếu song song, tính chất nào không được bảo toàn?

3

Đường thẳng dd song song mặt phẳng (P)(P) khi

Còn hàng trăm bài tập nữa

Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn

Bắt đầu luyện

Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)

Luyện tập