Trang 1: Cách xác định một mặt phẳng
Mạch 1/3
Cách xác định một mặt phẳng
Trong không gian, một mặt phẳng được xác định duy nhất bởi các trường hợp sau:
- Ba điểm không thẳng hàng.
- Một đường thẳng và một điểm nằm ngoài đường thẳng đó.
- Hai đường thẳng cắt nhau. Đây là những tiên đề cơ bản để định hình các đối tượng trong không gian.
Mặt phẳng được xác định khi biết:
Mạch 2/3
Vị trí tương đối của đường thẳng và mặt phẳng
Cho đường thẳng và mặt phẳng . Có ba khả năng xảy ra:
- cắt tại một điểm duy nhất.
- song song với (không có điểm chung).
- nằm trong (mọi điểm của đều thuộc ). Việc xác định đúng vị trí tương đối rất quan trọng trong các bài toán hình học không gian.
Đường thẳng và mặt phẳng có thể có bao nhiêu điểm chung trong trường hợp cắt nhau?
Mạch 3/3
Phép chiếu song song
Phép chiếu song song lên một mặt phẳng theo một phương cho trước là phép biến hình biến mỗi điểm thành điểm trên sao cho đường thẳng song song với . Phép chiếu song song bảo toàn tính thẳng hàng và tỉ số độ dài trên các đường thẳng cùng phương. Nó giúp ta biểu diễn hình không gian lên mặt phẳng.
Phép chiếu song song có tính chất nào sau đây?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Qua 3 điểm không thẳng hàng có 1 mặt phẳng duy nhất
- Mp xác định bởi: 3 điểm / đt+điểm / 2 đt cắt nhau
- Đt và mp: cắt (1 điểm), song song, hoặc đt nằm trong mp
- Tìm giao tuyến: tìm 2 điểm chung của hai mặt phẳng
- Phép chiếu song song bảo toàn thẳng hàng và tỉ số độ dài
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Cho rằng hai đường thẳng không cắt nhau thì song songSửa: Trong không gian còn trường hợp chéo nhau.
- Vẽ hình biểu diễn sai tỉ lệ phương song songSửa: Phép chiếu song song giữ tỉ số trên các đoạn cùng phương.
- Tìm giao tuyến mà chỉ có 1 điểm chungSửa: Giao tuyến cần 2 điểm chung của hai mặt phẳng.
Quy trình
Quy trình giải
Xác định vị trí tương đối
Đường thẳng và mặt phẳng: song song, cắt nhau, nằm trong; hai mặt phẳng: song song hoặc cắt nhau.
Tìm giao điểm/giao tuyến
Giao của đt và mp: giải hệ phương trình tham số; giao tuyến hai mp: tìm hai điểm chung.
💡 Dùng tọa độ khi có hệ toạ độ
Chứng minh đường thẳng//mặt phẳng
Tìm trong mp một đường thẳng song song với đt đã cho; dùng tiên đề hoặc định lý.
Chứng minh hai mp song song
Hai mp // nhau ⟺ mọi đt trong mp này đều // mp kia; hoặc có hai cặp đt cắt nhau cùng // mp kia.
Tìm thiết diện
Thiết diện là giao của mặt phẳng (P) với hình khối; xác định giao tuyến (P) với từng mặt.
Ví dụ 1/2
Tìm giao tuyến của hai mặt phẳng
Ví dụ 2/2
Tìm giao điểm của đường thẳng và mặt phẳng
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Dùng định lý hoặc tiên đề để chứng minh đường thẳng song song với mặt phẳng.
- 1Tìm mp (Q) chứa đt a và cắt (P) theo giao tuyến b
- 2Chứng minh a//b
- 3Kết luận a//(P)
⚠️ a//(P) khi a không thuộc (P) và a//b⊂(P)
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Hình học không gian là ngôn ngữ của mọi vật thể 3 chiều — từ kiến trúc đến đồ họa.
Thú vị: Mọi bản vẽ kỹ thuật cơ khí đều dùng phép chiếu song song — vì nó giữ nguyên tỉ lệ kích thước, giúp người thợ đọc đúng số đo để gia công!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Giao của hai mặt phẳng phân biệt có điểm chung là
Cho hình chóp tứ giác đều có đáy là hình vuông cạnh , là tâm đáy. Biết , chiều cao bằng:
Hình lăng trụ tam giác đều có cạnh đáy và chiều cao . Diện tích toàn phần của hình lăng trụ là:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học