Trang 1: Định nghĩa Cấp số cộng
Mạch 1/4
Định nghĩa Cấp số cộng
Một dãy số được gọi là cấp số cộng (CSC) nếu kể từ số hạng thứ hai, mỗi số hạng đều bằng số hạng đứng ngay trước nó cộng với một số không đổi . Số được gọi là công sai của cấp số cộng. Công thức định nghĩa là với mọi .
Dãy số nào sau đây là cấp số cộng?
Mạch 2/4
Số hạng tổng quát của Cấp số cộng
Cho cấp số cộng có số hạng đầu và công sai . Số hạng thứ của cấp số cộng được tính bằng công thức: . Công thức này giúp ta tìm một số hạng bất kỳ khi biết số hạng đầu và công sai.
Cho cấp số cộng có và . Số hạng thứ 4 là bao nhiêu?
Mạch 3/4
Tính chất của Cấp số cộng
Trong một cấp số cộng, mỗi số hạng (trừ số hạng đầu và số hạng cuối) là trung bình cộng của hai số hạng đứng ngay trước nó và ngay sau nó. Công thức tính chất này là với .
Cho cấp số cộng . Giá trị của là bao nhiêu?
Mạch 4/4
Tổng $n$ số hạng đầu của Cấp số cộng
Tổng của số hạng đầu tiên của một cấp số cộng, ký hiệu là , có thể tính bằng hai công thức: hoặc .
Tính tổng 100 số hạng đầu tiên của cấp số cộng
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Công sai d = u(n+1) − un không đổi
- un = u1 + (n−1)d
- uk = (u(k−1)+u(k+1))/2
- Sn = n(u1+un)/2
- Sn = n[2u1+(n−1)d]/2
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Dùng (n) thay vì (n−1) trong unSửa: un=u1+(n−1)d, hệ số là n−1.
- Quên chia 2 ở công thức tổngSửa: Sn=n(u1+un)/2.
- Nhầm công sai với công bộiSửa: Cấp số cộng dùng cộng (d), cấp số nhân dùng nhân (q).
Quy trình
Quy trình giải
Nhận biết cấp số cộng
Dãy (uₙ) là CSC nếu uₙ₊₁−uₙ=d không đổi với mọi n; d là công sai.
Tính số hạng tổng quát
uₙ = u₁+(n−1)d; biết bất kỳ hai trong ba đại lượng u₁, uₙ, n, d tìm được cái thứ ba.
💡 Công thức uₙ=uₘ+(n−m)d linh hoạt hơn
Tính tổng n số hạng đầu
Sₙ = n(u₁+uₙ)/2 = n[2u₁+(n−1)d]/2; tổng dạng bậc hai theo n.
Lập hệ phương trình từ điều kiện
Khi biết tổng hoặc số hạng cụ thể, lập hệ phương trình theo u₁ và d rồi giải.
Kiểm tra và ứng dụng
Kiểm tra kết quả bằng cách thử lại; ứng dụng vào bài toán thực tế nếu có.
Ví dụ 1/3
Tìm số hạng tổng quát và công sai
Ví dụ 2/3
Tính tổng n số hạng đầu
Ví dụ 3/3
Tìm số hạng dựa vào tổng
Dạng toán
Dạng toán thường gặp
Dùng công thức số hạng tổng quát và tổng n số hạng đầu của cấp số cộng.
- 1Xác định u₁ và d
- 2Áp dụng uₙ=u₁+(n-1)d
- 3Tính Sₙ=n(u₁+uₙ)/2
⚠️ Kiểm tra u₁+uₙ=u₂+uₙ₋₁=... (tính chất đối xứng)
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Cấp số cộng mô tả mọi quá trình tăng/giảm đều đặn theo thời gian.
Thú vị: Truyền thuyết kể cậu bé Gauss 8 tuổi tính tổng 1+2+...+100 = 5050 trong vài giây nhờ ghép cặp đầu-cuối — chính là công thức tổng cấp số cộng!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Cho cấp số cộng () với = −2 và = 3. Công sai của cấp số cộng đã cho bằng
Cho dãy số có các số hạng đầu là: 5; 10; 15; 20; 25; … Số hạng tổng quát của dãy số này là
Cấp số cộng có , . Công sai bằng:
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học