ThoátLý thuyếtCấp số cộng Công cụ
1/13

Trang 1: Định nghĩa Cấp số cộng

Mạch 1/4

Định nghĩa Cấp số cộng

Một dãy số (un)(u_n) được gọi là cấp số cộng (CSC) nếu kể từ số hạng thứ hai, mỗi số hạng đều bằng số hạng đứng ngay trước nó cộng với một số không đổi dd. Số dd được gọi là công sai của cấp số cộng. Công thức định nghĩa là un+1=un+du_{n+1} = u_n + d với mọi n1n \ge 1.

Dãy số nào sau đây là cấp số cộng?

Mạch 2/4

Số hạng tổng quát của Cấp số cộng

Cho cấp số cộng (un)(u_n) có số hạng đầu u1u_1 và công sai dd. Số hạng thứ nn của cấp số cộng được tính bằng công thức: un=u1+(n1)du_n = u_1 + (n-1)d. Công thức này giúp ta tìm một số hạng bất kỳ khi biết số hạng đầu và công sai.

Cho cấp số cộng có u1=5u_1 = 5d=2d = -2. Số hạng thứ 4 là bao nhiêu?

Mạch 3/4

Tính chất của Cấp số cộng

Trong một cấp số cộng, mỗi số hạng (trừ số hạng đầu và số hạng cuối) là trung bình cộng của hai số hạng đứng ngay trước nó và ngay sau nó. Công thức tính chất này là uk=uk1+uk+12u_k = \dfrac{u_{k-1} + u_{k+1}}{2} với 1<k<n1 < k < n.

Cho cấp số cộng 2,x,82, x, 8. Giá trị của xx là bao nhiêu?

Mạch 4/4

Tổng $n$ số hạng đầu của Cấp số cộng

Tổng của nn số hạng đầu tiên của một cấp số cộng, ký hiệu là SnS_n, có thể tính bằng hai công thức: Sn=n(u1+un)2S_n = \dfrac{n(u_1 + u_n)}{2} hoặc Sn=n[2u1+(n1)d]2S_n = \dfrac{n[2u_1 + (n-1)d]}{2}.

Tính tổng 100 số hạng đầu tiên của cấp số cộng 1,2,3,...1, 2, 3, ...

Ghi nhớ

Điểm cần nhớ

  • Công sai d = u(n+1) − un không đổi
  • un = u1 + (n−1)d
  • uk = (u(k−1)+u(k+1))/2
  • Sn = n(u1+un)/2
  • Sn = n[2u1+(n−1)d]/2

Lỗi hay gặp

Lỗi hay gặp

  • Dùng (n) thay vì (n−1) trong un
    Sửa: un=u1+(n−1)d, hệ số là n−1.
  • Quên chia 2 ở công thức tổng
    Sửa: Sn=n(u1+un)/2.
  • Nhầm công sai với công bội
    Sửa: Cấp số cộng dùng cộng (d), cấp số nhân dùng nhân (q).

Quy trình

Quy trình giải

1

Nhận biết cấp số cộng

Dãy (uₙ) là CSC nếu uₙ₊₁−uₙ=d không đổi với mọi n; d là công sai.

2

Tính số hạng tổng quát

uₙ = u₁+(n−1)d; biết bất kỳ hai trong ba đại lượng u₁, uₙ, n, d tìm được cái thứ ba.

💡 Công thức uₙ=uₘ+(n−m)d linh hoạt hơn

3

Tính tổng n số hạng đầu

Sₙ = n(u₁+uₙ)/2 = n[2u₁+(n−1)d]/2; tổng dạng bậc hai theo n.

4

Lập hệ phương trình từ điều kiện

Khi biết tổng hoặc số hạng cụ thể, lập hệ phương trình theo u₁ và d rồi giải.

5

Kiểm tra và ứng dụng

Kiểm tra kết quả bằng cách thử lại; ứng dụng vào bài toán thực tế nếu có.

Ví dụ 1/3

Tìm số hạng tổng quát và công sai

VÍ DỤ 1 · Tìm số hạng tổng quát và công sai
L2
Cho cấp số cộng (un)(u_n)u1=5u_1 = 5u3=11u_3 = 11. Tìm công sai dd và số hạng tổng quát unu_n.

Ví dụ 2/3

Tính tổng n số hạng đầu

VÍ DỤ 2 · Tính tổng n số hạng đầu
L3
Cho cấp số cộng (un)(u_n) có số hạng đầu u1=2u_1 = -2 và công sai d=4d = 4. Tính tổng của 10 số hạng đầu tiên.

Ví dụ 3/3

Tìm số hạng dựa vào tổng

VÍ DỤ 3 · Tìm số hạng dựa vào tổng
L3
Cho cấp số cộng (un)(u_n)u1=3u_1 = 3S5=55S_5 = 55. Tìm công sai dd và số hạng u5u_5.

Dạng toán

Dạng toán thường gặp

Dùng công thức số hạng tổng quát và tổng n số hạng đầu của cấp số cộng.

  1. 1Xác định u₁ và d
  2. 2Áp dụng uₙ=u₁+(n-1)d
  3. 3Tính Sₙ=n(u₁+uₙ)/2

⚠️ Kiểm tra u₁+uₙ=u₂+uₙ₋₁=... (tính chất đối xứng)

Ứng dụng

Toán này dùng ở đâu

Cấp số cộng mô tả mọi quá trình tăng/giảm đều đặn theo thời gian.

Tài chính: Lãi đơn: tiền lãi cộng thêm cố định mỗi kỳ tạo thành cấp số cộng.
Đời sống: Lịch trả góp đều, tiết kiệm mỗi tháng một khoản cố định.
Khoa học: Số ghế tăng đều theo hàng trong rạp hát, sân vận động.

Thú vị: Truyền thuyết kể cậu bé Gauss 8 tuổi tính tổng 1+2+...+100 = 5050 trong vài giây nhờ ghép cặp đầu-cuối — chính là công thức tổng cấp số cộng!

Bài tập thử

Làm thử vài câu

1

Cho cấp số cộng (unu_{n}) với u1u_{1} = −2 và u2u_{2} = 3. Công sai của cấp số cộng đã cho bằng

2

Cho dãy số có các số hạng đầu là: 5; 10; 15; 20; 25; … Số hạng tổng quát của dãy số này là

3

Cấp số cộng (un)(u_n)u1=2u_1=-2, u2=3u_2=-3. Công sai dd bằng:

Còn hàng trăm bài tập nữa

Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn

Bắt đầu luyện

Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)

Luyện tập