Trang 1: Định lý Dấu Tam Thức Bậc Hai
Mạch 1/4
Định lý Dấu Tam Thức Bậc Hai
Xét tam thức bậc hai với , ta có:
- Nếu : luôn cùng dấu với hệ số với mọi .
- Nếu : luôn cùng dấu với hệ số với mọi .
- Nếu : cùng dấu với khi nằm ngoài khoảng hai nghiệm và trái dấu với khi nằm giữa hai nghiệm.
Cho tam thức bậc hai . Với mọi , có dấu như thế nào?
Mạch 2/4
Giải Bất Phương Trình Bậc Hai
Để giải bất phương trình bậc hai (hoặc , , ), ta thực hiện các bước sau:
- Tìm nghiệm của phương trình (nếu có).
- Lập bảng xét dấu của tam thức .
- Dựa vào chiều của bất phương trình và dấu của , chọn các khoảng nghiệm thích hợp.
Để giải bất phương trình , bước đầu tiên ta cần làm là gì?
Mạch 3/4
Ví Dụ Giải Bất Phương Trình
Xét bất phương trình . Ta có , , . Biệt thức . Phương trình có hai nghiệm phân biệt là và . Vì , tam thức cùng dấu ngoài khoảng hai nghiệm và trái dấu trong khoảng hai nghiệm. Bảng xét dấu:
| x | 2 | 3 | ||
|---|---|---|---|---|
| + | 0 | - | 0 |
Do đó, bất phương trình có tập nghiệm là .
Tập nghiệm của bất phương trình là:
Mạch 4/4
Điều Kiện Tam Thức Luôn Dương
Một điều kiện quan trọng khi làm toán là tìm tham số để tam thức bậc hai luôn dương (hoặc luôn âm) với mọi . Để với mọi , ta cần hai điều kiện đồng thời:
- Hệ số phải dương (), để có thể dương khi rất lớn hoặc rất nhỏ.
- Biệt thức phải âm (), để không đổi dấu và luôn cùng dấu với .
Để với mọi , giá trị của phải thỏa mãn điều kiện nào?
Ghi nhớ
Điểm cần nhớ
- Δ<0: f(x) cùng dấu a với mọi x
- Δ>0: trái dấu a giữa hai nghiệm, cùng dấu a ngoài
- Giải BPT: tìm nghiệm → bảng xét dấu → chọn khoảng
- ax²+bx+c>0 ∀x ⟺ a>0 và Δ<0
- Đổi chiều BPT khi nhân/chia số âm
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp
- Nhầm khoảng trong/ngoài hai nghiệmSửa: "Trong trái, ngoài cùng" dấu với a (khi Δ>0).
- Quên điều kiện a>0 khi cho f(x)>0 mọi xSửa: Cần cả a>0 và Δ<0.
- Lấy nhầm dấu khi a<0Sửa: Bảng xét dấu phụ thuộc dấu a.
Ví dụ 1/3
Xét dấu tam thức bậc hai
Ví dụ 2/3
Giải bất phương trình bậc hai
Ví dụ 3/3
Ứng dụng tham số
Ứng dụng
Toán này dùng ở đâu
Xét dấu tam thức giúp xác định khi nào một đại lượng dương/âm — cốt lõi của tối ưu và điều kiện ràng buộc.
Thú vị: Quỹ đạo ném xiên là parabol; giải BPT bậc hai cho biết chính xác khoảng thời gian quả bóng còn bay trên không — bóng rổ, bóng đá đều \"tuân theo\" tam thức bậc hai!
Bài tập thử
Làm thử vài câu
Tập nghiệm của bất phương trình là:
Tập nghiệm của bất phương trình là:
Tập nghiệm của là
Còn hàng trăm bài tập nữa
Đăng nhập miễn phí để luyện không giới hạn
Xong lý thuyết — bấm Luyện tập ở cột bên phải (hoặc Enter)
Phím ← → lật trang · Enter đi tiếp · bấm dot để nhảy tới trang đã học